25 lat po śmierci 3dfx Voodoo 3 otrzymuje aktualizację sterownika dla Linuksa

Karty 3dfx Voodoo3 miały swoją premierę w 1999 roku i od dawna należą do najbardziej kultowych akceleratorów w historii PC. Okazuje się jednak, że ich historia jeszcze się nie skończyła. Deweloper Daniel Palmer pracuje nad zmianami w Linuksie, które pozwalają lepiej obsługiwać Voodoo3 nawet w komputerach, których firmware nie potrafi prawidłowo uruchomić karty.

Co ciekawe, przy tworzeniu rozwiązania wykorzystał sztuczną inteligencję. Technologia, która dziś kojarzy się przede wszystkim z nowoczesnymi procesorami i generowaniem kodu, pomaga więc również przywracać do działania sprzęt sprzed ponad ćwierć wieku.

Linux nauczy się uruchamiać Voodoo3

Problem pojawił się podczas testów karty Voodoo3 zamontowanej w Amidze 4000 za pośrednictwem mostka PCI. Linux potrafił wykryć urządzenie, ale karta pozostawała nieaktywna i nie wysyłała obrazu na monitor.

Powód był stosunkowo prosty. W typowym komputerze proces uruchamiania karty graficznej może zostać wykonany przez BIOS lub firmware płyty głównej. W nietypowych konfiguracjach, takich jak Amiga z dodatkową kartą PCI, taki mechanizm może nie zadziałać.

Palmer przygotował więc kod, który pozwala sterownikowi Linuksa wykorzystać informacje zapisane bezpośrednio w BIOS-ie Voodoo3. Na ich podstawie system może doprowadzić kartę do stanu pozwalającego na wyświetlenie konsoli Linuksa.

Nowe poprawki mają trafić do sterownika Tdfxfb w jądrze Linux 7.3. To niewielka zmiana z perspektywy współczesnych kart graficznych, ale dla właścicieli starszych komputerów może mieć ogromne znaczenie.

AI pomaga także w ratowaniu starego sprzętu

Historia Voodoo3 pokazuje jeszcze jeden ciekawy problem współczesnego rozwoju Linuksa. Sztuczna inteligencja jest coraz częściej wykorzystywana podczas analizy kodu jądra i potrafi znajdować błędy w bardzo starych fragmentach oprogramowania.

To miecz obosieczny. Z jednej strony AI pomaga programistom odnajdywać problemy, których ręczna analiza mogłaby nie wykryć przez lata. Z drugiej strony rośnie liczba usterek wymagających dodatkowej pracy konserwacyjnej przy sprzęcie, którego niewiele osób nadal używa.

W przypadku Voodoo3 Palmer wykorzystał AI w bardziej konstruktywny sposób, wspierając tworzenie kodu potrzebnego do uruchamiania starego akceleratora w nietypowych środowiskach.

Voodoo3 ma dostać także obsługę 3D

Na razie projekt nie kończy się na wyświetlaniu podstawowego obrazu. Obecny kod zapewnia jedynie część możliwości 2D Voodoo3, ale Palmer chce pójść znacznie dalej.

Deweloper pracuje nad sterownikiem jądra, który zapewni bezpośredni dostęp do funkcji renderowania 3D karty. Pierwsze testy wskazują, że możliwe jest komunikowanie się z rejestrami Voodoo3 bez korzystania z oryginalnego, zastrzeżonego API Glide firmy 3dfx.

Jeżeli prace zakończą się powodzeniem, leciwa karta mogłaby otrzymać znacznie bardziej kompletną obsługę w nowoczesnym Linuksie. Palmer eksperymentuje również z kartami Voodoo4 i Voodoo5 oraz wykorzystaniem emulacji Voodoo3 w QEMU.

3dfx nadal żyje w świecie entuzjastów

Voodoo3 zadebiutowało w 1999 roku, na krótko przed upadkiem 3dfx. Firma zapisała się w historii PC przede wszystkim dzięki popularyzacji sprzętowego renderowania 3D i technologii Glide. Jej aktywa ostatecznie przejęła Nvidia.

Ponad 26 lat później Voodoo3 nadal potrafi zainteresować programistów i entuzjastów retrocomputingu. Tym razem karta nie potrzebuje nowego układu graficznego ani współczesnego sprzętu, aby dostać drugie życie. Wystarczy odpowiednio napisany kod i trochę pomocy ze strony sztucznej inteligencji.