32 GB DDR5 za ułamek ceny. Projekt DIY udowadnia, że to możliwe

Jeszcze kilka tygodni temu pomysł samodzielnego składania pamięci DDR5 brzmiał jak abstrakcja lub co najwyżej ciekawostka dla ekstremalnych entuzjastów. Dziś okazuje się sposobem na walkę z drogimi modułami. 

Rosyjski modder znany jako VIK-on pochwalił się w pełni funkcjonalnym, samodzielnie zbudowanym modułem DDR5 do komputerów stacjonarnych, który nie tylko działa, ale obsługuje także profil XMP i osiąga 6400 MT/s.

Rosyjski modder znany jako VIK-on pochwalił się w pełni funkcjonalnym, samodzielnie zbudowanym modułem DDR5 do komputerów stacjonarnych.

Od laptopa do desktopa

Kluczowym elementem całej konstrukcji były kości DRAM pochodzące z laptopowych modułów SO-DIMM. VIK-on zakupił dwie kości SK Hynix o pojemności 16 GB każda, płacąc około 8 tys. rubli za sztukę (ok. 360 zł). Co istotne, w momencie realizacji projektu pamięci do laptopów okazały się wyraźnie tańsze od ich desktopowych odpowiedników. Do tego doszedł laminat PCB sprowadzony z Chin za około 27 zł oraz prosty radiator z AliExpress, kosztujący niewiele ok. 20 zł. Same komponenty nie różniły się niczym od tych stosowanych w seryjnych modułach RAM.

„Jak klocki LEGO”? Tylko pozornie

Choć sam autor projektu porównał składanie pamięci do zabawy klockami, w rzeczywistości jest to zadanie znacznie bardziej skomplikowane. Lutowanie układów BGA, a w szczególności proces reballingu, wymaga specjalistycznego sprzętu i dużego doświadczenia. Bez profesjonalnej stacji do napraw BGA oraz odpowiednich umiejętności bardzo łatwo uszkodzić drogie kości pamięci. VIK-on ma jednak wieloletnie doświadczenie w tego typu modyfikacjach, co pozwoliło mu przejść przez cały proces bez strat i problemów ze stabilnością.

XMP i 6400 MT/s - pełna kompatybilność

Po fizycznym złożeniu modułu przyszedł czas na stronę programową. Pamięć została zaprogramowana firmware’em pochodzącym z zestawu Adata dostępnego w sprzedaży detalicznej. Dzięki temu nowy moduł uzyskał pełne wsparcie dla profilu XMP 6400 MT/s, który jest poprawnie wykrywany przez płyty główne w BIOS-ie. Co ciekawe, gotowy moduł wizualnie praktycznie nie różni się od sklepowych konstrukcji. Bez znajomości historii projektu trudno byłoby odróżnić go od produktu renomowanego producenta.

Koszty kontra ceny w sklepach

Całość projektu zamknęła się w kwocie 17 015 rubli, czyli około 775 zł. Dla porównania, 32-gigabajtowe moduły DDR5 o podobnych parametrach potrafią kosztować w sprzedaży detalicznej nawet 3000 zł (najtańsze zestawy zaczynają się od 2199 zł). W Rosji ceny są jeszcze mniej przystępne, co tylko zwiększa sens takich eksperymentów.

VIK-on zaznacza, że użyte kości pamięci nie są jedyną opcją. Zamiast 16-gigabajtowych SO-DIMM-ów można sięgnąć po tańsze moduły 8 GB, co jeszcze bardziej obniżyłoby koszt całej operacji. Teoretycznie można też użyć laptopowych pamięci bezpośrednio, korzystając z adaptera do desktopa, jednak takie rozwiązanie zwiększa opóźnienia i pogarsza integralność sygnału. Własnoręcznie złożony moduł eliminuje te problemy, oferując parametry porównywalne z pełnoprawnymi pamięciami desktopowymi.