Masz dość telefonów od fotowoltaiki? Chiny właśnie szykują niespodziankę

Chiny planują nałożyć ograniczenia eksportowe na 12 technologii wykorzystywanych w produkcji paneli słonecznych. Propozycja obejmuje zaawansowane technologie, takie jak perowskit i tandemowe ogniwa słoneczne. 

Chiny przygotowują się do wprowadzenia zakazu eksportu niektórych technologii wykorzystywanych w produkcji wysokosprawnych ogniw słonecznych. W ogłoszeniu opublikowanym 16 października przez chińskie Ministerstwo Handlu i Ministerstwo Nauki i Technologii przewidziano, że 12 technologii wykorzystywanych w sektorze fotowoltaicznym zostanie dodanych do krajowego katalogu technologii, których eksport jest zakazany lub ograniczony. Pakiet regulacyjny obejmuje, oprócz energii słonecznej, również takie obszary jak sztuczna inteligencja i biomedycyna. 

Celem są ogniwa perowskitowe i tandemowe.

Podstawą proponowanego zakazu eksportu są metody stosowane w produkcji wysokosprawnych perowskitowych i tandemowych ogniw słonecznych. Chiny planują zakazać technologii produkcji tandemowych ogniw perowskitowo-krzemowych, które osiągają sprawność konwersji 30% lub więcej na płytkach krzemowych o średnicy co najmniej 182 mm. Procesy produkcyjne tych ogniw oraz technologie stosowane w produkcji powiązanego sprzętu są również objęte rozporządzeniem.

Propozycja nakłada również ograniczenia na technologie powłok perowskitowych w oparciu o określone progi. Ponadto, proponowane zakazy obejmują technologie produkcyjne, które osiągają sprawność konwersji 18% lub wyższą w modułach perowskitowych z pojedynczym złączem o powierzchni co najmniej jednego metra kwadratowego oraz 28% lub wyższą w modułach perowskitowych tandemowych o tej samej minimalnej wielkości. 

Perowskit to materiał wyróżniający się potencjałem zwiększania wydajności konwersji światła słonecznego na energię elektryczną. Z kolei ogniwa tandemowe łączą warstwy różnych materiałów, aby wykorzystać szerszy zakres światła słonecznego. Propozycja Chin nie dotyczy bezpośrednio sprzedaży paneli słonecznych wyprodukowanych w tych technologiach. Zamiast tego ma ona na celu ograniczenie transferu wiedzy i metod stosowanych w produkcji produktów spełniających określone progi techniczne.

Zakaz obejmuje również surowce.

Wśród technologii, których eksportu Chiny chcą zakazać, znajdują się metody produkcji polikrzemu, kluczowego surowca do produkcji paneli słonecznych. Na liście znalazły się między innymi określone procesy produkcyjne wykorzystujące złoże fluidalne. W przypadku produkcji trichlorosilanu wskazano instalacje o wydajności co najmniej 250 tys. ton rocznie na pojedynczą linię. Osobne kryterium dotyczy produkcji polikrzemu na bazie silanu, gdzie próg wynosi 20 tys. ton rocznie.

Metody produkcji w złożu fluidalnym mogą zapewnić niższe koszty i niższe zużycie energii w porównaniu z tradycyjnym procesem firmy Siemens. W związku z tym kontrole eksportu tych technologii mogą mieć wpływ na możliwości zagranicznych producentów, którzy chcą uruchomić nowe zakłady polikrzemu. 

Wniosek obejmuje również procesy produkcyjne płytek krzemowych o grubości nieprzekraczającej 70 mikrometrów, a także niektóre technologie pasywacji krawędzi stosowane w cienkokrystalicznych ogniwach słonecznych z krzemu. Informacje dotyczące produkcji urządzeń związanych z tymi procesami są również objęte rozporządzeniem.

Obowiązek posiadania licencji eksportowej

Nie wszystkie rozwiązania fotowoltaiczne mają zostać całkowicie wyłączone z eksportu. W przypadku technologii TOPCon, HJT oraz ogniw z kontaktami umieszczonymi z tyłu, określanych jako BC lub XBC, chińska propozycja przewiduje system zezwoleń eksportowych.

Projekt rozporządzenia obejmuje procesy osadzania, pasywacji, dyfuzji i metalizacji stosowane w produkcji tych ogniw. Przepisy dotyczące technologii HJT obejmują również niektóre technologie produkcji ogniw typu p, oceniane w warunkach oświetlenia AM0 (Air Mass Zero), co jest istotne w zastosowaniach kosmicznych.

Proponowane ograniczenia eksportowe obejmują również technologie inżynieryjne i projektowe dla zakładów produkujących polikrzem o rocznej zdolności produkcyjnej co najmniej 30 000 ton metrycznych. Do tej grupy zaliczają się również zaawansowane procesy wzrostu kryształów i cięcia płytek krzemowych.

Zgodnie z chińskimi przepisami dotyczącymi importu i eksportu technologii, technologie objęte zakazem nie mogą być transferowane za granicę. Technologie z kategorii objętych ograniczeniami mogą być transferowane do innych krajów wyłącznie za zgodą rządu i po uzyskaniu niezbędnych licencji. 

Zagraniczne fabryki mogą powstawać wolniej

Proponowane przepisy nie weszły jeszcze w życie. Od 16 października obowiązuje jednak odrębny wymóg rejestracji dotyczący wskazanych technologii i sprzętu spełniającego określone kryteria. Firmy muszą dokonać rejestracji w systemie internetowym chińskiego Ministerstwa Handlu przed eksportem objętych nim rozwiązań.

Jeśli nowe ograniczenia zostaną przyjęte, skutki mogą być odczuwalne przede wszystkim przy inwestycjach realizowanych poza Chinami. Budowa fabryki paneli słonecznych wymaga nie tylko kapitału i dostępu do surowców, lecz także odpowiednich maszyn, dokumentacji, know-how oraz pomocy przy uruchamianiu produkcji.

Dłuższe procedury uzyskiwania zezwoleń mogą opóźnić inwestycje i podnieść koszty przedsięwzięć opartych na chińskich technologiach. Państwa, które próbują rozwijać własny przemysł fotowoltaiczny, mogą mieć większe trudności z szybkim wdrażaniem najnowszych rozwiązań.

Na razie nie ma mowy o całkowitym zakazie sprzedaży chińskich paneli słonecznych za granicę. Stawką jest przede wszystkim kontrola nad technologiami, które pozwalają je produkować. Jeśli propozycja zostanie przyjęta, Chiny mogą utrzymać istotną przewagę w sektorze nowoczesnej fotowoltaiki, a konkurenci będą musieli szukać alternatywnych dostawców lub rozwijać własne metody produkcji.