Francja i WHO chcą obowiązkowej weryfikacji wieku w mediach społecznościowych. Koniec anonimowości?

Media społecznościowe, platformy z grami i narzędzia oparte na generatywnej sztucznej inteligencji znalazły się na celowniku Francji i Światowej Organizacji Zdrowia. W opublikowanym wspólnym oświadczeniu prezydent Emmanuel Macron oraz dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus wezwali do wprowadzenia obowiązkowych mechanizmów weryfikacji wieku użytkowników oraz zaostrzenia przepisów dotyczących funkcjonowania największych platform internetowych. Oficjalnym celem ma być skuteczniejsza ochrona dzieci przed treściami i algorytmami, jednak propozycja wywołała natychmiastową debatę o prywatności i anonimowości w sieci.

Eksperci zajmujący się ochroną praw cyfrowych zwracają uwagę, że skuteczna kontrola wieku wymaga wcześniejszego potwierdzenia tożsamości użytkownika. W praktyce oznacza to stworzenie systemów, które będą wymagały okazania dokumentu, wykorzystania rozpoznawania twarzy lub innych metod pozwalających jednoznacznie ustalić, kto korzysta z danego konta.

Ochrona dzieci czy początek nowego modelu internetu?

Autorzy dokumentu przekonują, że cyfrowe środowisko wywiera coraz większy wpływ na rozwój dzieci i nastolatków. Wskazują na mechanizmy nieskończonego przewijania treści, automatyczne odtwarzanie materiałów wideo oraz systemy powiadomień zaprojektowane w celu maksymalnego angażowania użytkowników.

Według Macrona i szefa WHO platformy internetowe powinny zostać zobowiązane do projektowania usług z uwzględnieniem wieku odbiorców. Wśród proponowanych działań znalazły się obowiązkowa weryfikacja wieku, przebudowa funkcjonowania serwisów społecznościowych oraz nowe regulacje obejmujące media społecznościowe, gry online i systemy generatywnej sztucznej inteligencji.

Sygnatariusze dokumentu twierdzą, że podobne rozwiązania zyskują coraz większe poparcie w wielu państwach i mają poprawić bezpieczeństwo najmłodszych użytkowników internetu.

„Te środki odzwierciedlają rosnący globalny konsensus, że środowiska cyfrowe wymagają skutecznego zarządzania, projektowania dostosowanego do wieku i silniejszych zabezpieczeń w celu ochrony zdrowia dzieci”  - twierdzą Macron i Ghebreyesus

Weryfikacja wieku oznacza sprawdzanie tożsamości

Najwięcej obaw wśróð internautów budzi sposób realizacji tych założeń. Samo wpisanie daty urodzenia nie pozwala potwierdzić wieku użytkownika. Platforma musi dysponować mechanizmem umożliwiającym sprawdzenie, czy podawane informacje są prawdziwe.

Może to oznaczać konieczność przesłania zdjęcia dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy albo wykonania skanu twarzy porównywanego z dokumentami lub innymi bazami danych. Krytycy projektu podkreślają, że taki model wymaga identyfikowania wszystkich użytkowników, również osób pełnoletnich.

Organizacje zajmujące się ochroną prywatności wskazują, że internet oparty na obowiązkowym potwierdzaniu tożsamości znacząco ogranicza anonimowość, która przez lata była jedną z podstaw funkcjonowania sieci.

Kolejne państwa zaostrzają przepisy

Francja nie jest jedynym krajem pracującym nad podobnymi regulacjami. Australia zdecydowała się zakazać korzystania z mediów społecznościowych osobom poniżej 16. roku życia. Francuskie przepisy przewidują ograniczenia dla użytkowników młodszych niż 15 lat.

Podobne rozwiązania przygotowują także Indonezja, Hiszpania, Irlandia, Kanada oraz Wielka Brytania. W części państw projektowane regulacje obejmują również ograniczenia dotyczące transmisji na żywo, kontaktów z nieznajomymi oraz dostępu do wybranych treści dla najmłodszych użytkowników.

W efekcie kolejne platformy internetowe mogą zostać zmuszone do wdrożenia jednolitych systemów potwierdzania wieku na wielu rynkach jednocześnie.

Generatywna AI również znalazła się na liście

Autorzy oświadczenia zwracają uwagę także na rozwój generatywnej sztucznej inteligencji. Ich zdaniem nowe modele mogą wpływać na sposób uczenia się, rozwój społeczny oraz relacje dzieci z otoczeniem. W dokumencie podkreślono, że długoterminowe skutki korzystania z takich technologii nadal pozostają przedmiotem badań.

Macron i Tedros przekonują, że ostrożne podejście do wdrażania AI nie jest próbą hamowania innowacji, lecz działaniem mającym chronić najmłodszych użytkowników internetu przed potencjalnymi zagrożeniami.

Prywatność staje się głównym tematem dyskusji

Paradoks całej propozycji dostrzegają organizacje walczące o prawa cyfrowe. W tym samym dokumencie autorzy ostrzegają przed nadmiernym gromadzeniem danych osobowych oraz profilowaniem użytkowników przez platformy internetowe. Jednocześnie proponowane rozwiązania wymagają zbierania jeszcze większej liczby danych identyfikacyjnych.

To właśnie ten element wywołuje największe kontrowersje. Krytycy obawiają się, że obowiązkowa weryfikacja wieku może z czasem przekształcić się w powszechny system potwierdzania tożsamości podczas korzystania z internetu. Zwolennicy odpowiadają, że bez takiego mechanizmu skuteczna ochrona dzieci pozostanie jedynie deklaracją.