Wpisz to w Google. Szybko przekonasz się, czy warto mu ufać

Google coraz częściej zamiast tradycyjnej listy stron pokazuje gotową odpowiedź wygenerowaną przez sztuczną inteligencję. Taki sposób wyszukiwania jest wygodny, więc chętnie korzystamy. Tyle że może utrudniać ocenę, tego czy mamy do czynienia z prawdziwą informacją. Dobra wiadomość, istnieje na to sposób.

Samo poprawne formułowanie odpowiedzi nie zawsze wystarcza, by uznać ją za wiarygodną. Podkreśla to Leo S. Lo z University of Virginia. Badacz proponuje podział odpowiedzi AI na cztery podstawowe kategorie: faktyczne, interpretacyjne, konstrukcyjne i strategiczne. Wszystkie mogą wyglądać podobnie, ponieważ sztuczna inteligencja przedstawia je płynnym i zdecydowanym językiem. Różnią się jednak tym, jak powinniśmy je sprawdzać.

Cztery rodzaje odpowiedzi AI

Odpowiedź faktyczna zawiera informację, którą można zweryfikować na podstawie źródła. Dotyczy dat, definicji czy danych naukowych. W takim przypadku najważniejsze jest sprawdzenie informacji w odpowiednim źródle. Sam fakt, że AI podlinkowało konkretną publikację, nie powinien być traktowany jako dowód – sztuczna inteligencja mogła przecież opierać się na błędnym źródle.

Odpowiedzi interpretacyjne opierają się na faktach, ale wymagają ich oceny i wyboru tego, które informacje mają największe znaczenie. Przykładem może być pytanie o to, ile czasu dzieci mogą spędzać przed ekranem. Nie ma jednej liczby, która będzie odpowiednia w każdej sytuacji, ponieważ znaczenie dla zdrowia ma również sen, aktywność fizyczna, nauka czy rodzaj korzystania z urządzeń.

Kategoria konstrukcyjna obejmuje treści tworzone przez AI, takie jak list motywacyjny czy przemówienie. Tutaj oceniając rezultat, trzeba zwrócić uwagę między innymi na jego cel, odbiorcę, styl oraz zgodność z przekazanym kontekstem. Tu nasze wyczucie będzie decydujące.

Ostatni typ to odpowiedzi strategiczne, czyli takie, które sugerują konkretne działanie. Mogą dotyczyć zdrowia, zakupów lub finansów. W takich przypadkach sama wiedza ogólna może nie wystarczyć, ponieważ odpowiedź powinna uwzględniać indywidualną sytuację użytkownika, której AI z zasady nie może znać.

AI brzmi pewnie nawet wtedy, gdy sytuacja jest skomplikowana

Dobrym przykładem jest pytanie o codzienne przyjmowanie aspiryny. AI może przedstawić informacje dotyczące potencjalnych korzyści i zagrożeń, ale decyzja zależy między innymi od wieku, historii chorób oraz ryzyka krwawienia. W przypadku takich pytań istotne jest więc ustalenie, jakich informacji brakuje, zanim potraktujemy odpowiedź jako poradę dotyczącą konkretnej osoby.

Samo poprawne formułowanie odpowiedzi nie zawsze wystarcza, by uznać ją za wiarygodną.

Problem polega na tym, że wszystkie cztery rodzaje odpowiedzi mogą wyglądać bardzo podobnie. AI potrafi z taką samą pewnością przedstawić sprawdzony fakt, interpretację kilku badań, przygotowany tekst oraz rekomendację dotyczącą działania.

Dlatego przed sprawdzeniem, czy odpowiedź AI jest prawidłowa, warto zadać jej jeszcze jedno pytanie: jakiego rodzaju odpowiedź właśnie otrzymałem? Od tego zależy, czy potrzebujemy przede wszystkim źródła, dodatkowych argumentów, lepszego dopasowania tekstu czy informacji pozwalających bezpiecznie podjąć decyzję. Najlepiej jednak w naprawdę ważnych sprawach nie pytać modeli językowych – albo wielokrotnie je sprawdzać.