Gry wideo są dobre dla mózgu, ale pod jednym warunkiem

Washington Post przeanalizował najnowsze badania naukowe dotyczące wpływu gier wideo na mózg. Wnioski mogą zaskoczyć - gry rzeczywiście mogą pomóc naszym szarym komórkom, ale tylko wtedy, gdy gramy w odpowiedni sposób.

To, co było traktowane przez specjalistów jako strata czasu, coraz częściej postrzegane jest jako narzędzie pomagające utrzymać mózg w dobrej kondycji. Kluczowe jest jednak to, że korzyści wcale nie są tak uniwersalne i oczywiste, jak mogłoby się wydawać.

Najnowsze recenzowane badania z lat 2024 i 2025 podważają starsze przekonanie, że gry wideo są z natury szkodliwe. Kluczowa różnica między grami a tradycyjnymi narzędziami do treningu mózgu polega na tym, że te drugie skupiają się na wąskich, powtarzalnych zadaniach, podczas gdy gry wymagają multitaskingu, rozwiązywania problemów i adaptacji do nowych sytuacji w czasie rzeczywistym.

Badacze wyraźnie oddzielają zdrowe zaangażowanie od problematycznego grania, gdzie gry zaczynają zakłócać codzienne życie.

Badania pokazują, że np. StarCraft II wiąże się ze zwiększoną wydajnością mózgu. Badanie wykazało silniejszą łączność w obszarach związanych z uwagą, pamięcią i wielozadaniowością. Korzyści rozciągają się także na gry akcji, w tym tytuły FPS i TPP.

Wymagające gry, ale w umiarkowanych dawkach

Bardziej wymagające gry obciążają graczy stałym śledzeniem informacji, podejmowaniem decyzji i adaptacją w czasie rzeczywistym. Gry strategiczne i akcji wyróżniają się tym, że łączą presję czasu ze złożonymi systemami, w przeciwieństwie do wolniejszych tytułów opartych na sztywnych zasadach i powtarzalności.

Badania powiązały ten rodzaj rozgrywki z poprawą uwagi wzrokowej, szybszym uczeniem się oraz lepszą zdolnością do przełączania się między zadaniami. Istnieją również dowody sugerujące, że większe doświadczenie w graniu wiąże się z wolniejszym starzeniem się funkcji poznawczych, choć naukowcy podkreślają, że to nie jest pewne.

Krótkie sesje i różnorodność są kluczowe

Większość badań wskazuje na umiar, a nie maratony gamingowe. Studia raportujące korzyści poznawcze koncentrują się na krótkich, ustrukturyzowanych sesjach - zwykle od 30 minut do godziny, a nie na wielogodzinnym codziennym graniu.

Najnowsze recenzowane badania z lat 2024 i 2025 podważają starsze przekonanie, że gry wideo są z natury szkodliwe.

Duży nacisk kładziony jest również na nowość - uczenie się nowych gier wydaje się mieć większe znaczenie niż opanowanie jednego tytułu. Gdy zadanie staje się znajome, wyzwanie poznawcze spada, co ogranicza jego przydatność.

Badacze wyraźnie oddzielają zdrowe zaangażowanie od problematycznego grania, gdzie gry zaczynają zakłócać codzienne życie. Dłuższe sesje nie oferują tych samych korzyści co krótkie serie rozgrywki. Jeśli gracze chcą zobaczyć potencjalne zyski, badania sugerują stałe zapoznawanie się z nowymi grami (warto sprawdzić najpopularniejsze produkcje na Steam) i równoważenie grania z czasem z dala od ekranu.