HoMM Olden Era powstało za pieniądze rosyjskigo funduszu. Droga z Petersburga na Cypr

Premiera Heroes of Might and Magic: Olden Era (30 kwietnia 2026 roku) wywołała ogromny entuzjazm wśród fanów serii. Gra jest porównywana do ukochanego przez graczy trzeciego Heroes, a oceny na Steamie są jednoznacznie pozytywne. Za fasadą nostalgicznego hitu kryje się kilka pytań, które branża powinna zadawać głośniej - a już na pewno z naszej, polskiej perspektywy.

Twórcy Olden Era, studio Unfrozen zostało założone w 2016 roku w Petersburgu przez Denisa Fedorova i Vladimira Zatolokina - to fakt nieeksponowany przez studio. Dziś Unfrozen formalnie funkcjonuje jako firma z siedzibą na Cyprze, a na stronie studia wymieniane są biura w Uzbekistanie, Serbii, Polsce i na Cyprze. W odpowiedzi na pytania graczy na Steamie przedstawiciel firmy oświadczył, że Unfrozen nie posiada żadnej aktywności prawnej, finansowej ani biur na terenie Rosji.

Tego twierdzenia nie da się łatwo zweryfikować z zewnątrz - ale można przynajmniej przyjrzeć się temu, skąd pochodzi finansowanie gry.

Pieniądze z orbity Gazpromu

W sierpniu 2021 roku Unfrozen otrzymało inwestycję bliską dwóm milionom dolarów od GEM Capital (tak wynika z publicznie dostępnych komunikatów prasowych i bazy PitchBook). GEM Capital to firma inwestycyjna także zarejestrowana na Cyprze. Jej założycielem jest Anatoly Paliy, były pracownik Gazpromu - rosyjskiego, państwowego giganta energetycznego. GEM Capital ma bliskie powiązania z będącym pod sankcjami bankiem VTB, który uczestniczył w transakcjach przeprowadzanych przez fundusz. Powiązania GEM z Unfrozen są do dziś aktywne i potwierdzone wpisami na LinkedIn firmy.

Milczenie studiów finansowanych przez podmioty powiązane z Gazpromem i VTB nie wygląda na neutralne.

Do grona spółek portfelowych funduszu GEM Capital należy też Mundfish - studio odpowiedzialne za Atomic Heart, czyli tytuł, który wzbudził przed trzema laty głośne kontrowersje dotyczące finansowych powiązań z rosyjskim aparatem państwowym.

Apolityczność to strategia?

Mundfish w szczytowym momencie kryzysu zadeklarowało, że jest „pro-pokojową organizacją przeciwko przemocy" i nie komentuje polityki ani religii. Ta neutralna postawa spotkała się z szeroką krytyką. Wypada tu podkreślić, że Unfrozen nie złożyło publicznie żadnego analogicznego oświadczenia dotyczącego wojny w Ukrainie. 

Interpretowanie tych faktów nie jest łatwe i warto dokonać tego na własną rękę. W 2026 roku, gdy rosyjska agresja na Ukrainę trwa i pochłania kolejne ofiary, milczenie studiów finansowanych przez podmioty powiązane z Gazpromem i VTB nie wygląda jednak na neutralne. GEM Capital, jako fundusz prowadzony przez Rosjan, nie wspomina o swoich powiązaniach z Rosją, eksponując wyłącznie swój „międzynarodowy" charakter i biura na Cyprze i w Dubaju. To celowa strategia budowania wizerunku ponad politycznymi podziałami - a studia, które milczą, stają się jej częścią.

Rosyjskie czy nierosyjskie?

Nie mamy finalnej odpowiedzi na to, jak bardzo rosyjska jest Olden Era (bo jak to zmierzyć w obecnej sytuacji?). Inwestycja GEM w Unfrozen odbyła się przed pełnoskalową inwazją Rosji z lutego 2022 roku. Gra powstaje rękami developerów rozsianych po kilku krajach. Unfrozen twierdzi, że nie prowadzi działalności w Rosji. Nie możemy także założyć, że każdy Rosjanin/osoba powiązana popiera wojnę na Ukrainie... ale trudno też w obliczu ich milczenia zakładać, że nie popierają.

GEM Capital ma bliskie powiązania z będącym pod sankcjami bankiem VTB

Apolityczność w tej sytuacji to wygoda. Gdy fundusze takie jak GEM Capital świadomie budują portfel wschodnioeuropejskich studiów, jednocześnie zacierając swoje rosyjskie korzenie, studia, które biorą ich pieniądze i milczą, stają się narzędziem tej strategii, niezależnie od intencji. Każdy powinien na własną rękę stwierdzić co zrobi z tymi informacjami i na ile go to przekonuje, by sięgnąć, lub odpuścić HoMM Olden Era.