mObywatel szykuje kolejne zmiany dla użytkowników. Tym razem przez Unię

Unia Europejska przygotowuje jedną z największych zmian w cyfrowej tożsamości obywateli. Zgodnie z rozporządzeniem eIDAS 2.0 wszystkie państwa członkowskie będą musiały wdrożyć europejski portfel tożsamości cyfrowej, znany jako EUDIW. W Polsce oznacza to kolejny etap rozwoju usług cyfrowych i wyraźne rozszerzenie możliwości dobrze znanej aplikacji mObywatel.

Nowe rozwiązanie ma pozwolić na potwierdzanie tożsamości nie tylko w kraju, ale również w całej Unii Europejskiej. Jak podkreśla Ministerstwo Cyfryzacji, celem jest stworzenie jednego, spójnego standardu, który uprości codzienne sprawy obywateli oraz jednocześnie zwiększy bezpieczeństwo danych.

Polska chce być wśród liderów

Resort cyfryzacji zapowiada, że jeszcze w tym roku ma zostać opublikowana mapa Europy pokazująca, które kraje wdrożyły już europejski portfel tożsamości cyfrowej i są gotowe do honorowania rozwiązań z innych państw. Polska chce znaleźć się w gronie liderów tych zmian.

Do aplikacji mają trafić między innymi dane z Krajowego Rejestru Sądowego oraz księgi wieczyste, a także kolejne narzędzia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Na razie cyfrowy portfel nie zastąpi dokumentów przy przekraczaniu granicy. Brakuje do tego odpowiednich przepisów na poziomie unijnym. Ministerstwo podkreśla jednak, że to kwestia czasu i kolejnych decyzji legislacyjnych.

Szansa dla polskich firm

Nowe rozwiązanie ma znaczenie nie tylko dla obywateli, ale także dla biznesu. Według Ministerstwa Cyfryzacji europejski portfel tożsamości cyfrowej może realnie obniżyć koszty ekspansji zagranicznej dla polskich firm. Dziś wiele przedsiębiorstw, zwłaszcza z branży finansowej czy ubezpieczeniowej, musi tworzyć lokalną infrastrukturę tylko po to, by potwierdzać tożsamość klientów w innym kraju.

Dzięki wspólnemu standardowi klient w innym państwie UE będzie mógł potwierdzić swoją tożsamość online i skorzystać z usługi oferowanej z Polski, bez konieczności fizycznej obecności firmy na danym rynku. Zdaniem resortu, szybkie wdrożenie takich rozwiązań może dać polskim przedsiębiorcom wyraźną przewagę konkurencyjną.

Weryfikacja wieku bez skanów i biometrii

Jednym z praktycznych zastosowań europejskiego portfela tożsamości cyfrowej ma być weryfikacja wieku w internecie. Rozwiązanie pozwoli sprawdzić, czy dana osoba spełnia wymagania wiekowe, na przykład 13 lub 18 lat, bez ujawniania dodatkowych danych osobowych.

To odpowiedź na rosnące obawy związane z ochroną prywatności dzieci i młodzieży. W przeciwieństwie do rozwiązań testowanych w niektórych krajach poza Europą, portfel nie będzie wymagał skanowania dokumentów ani przekazywania danych biometrycznych. Ministerstwo podkreśla, że jeden wspólny standard dla całej Unii jest bezpieczniejszy i łatwiejszy do wdrożenia niż wiele różnych, krajowych systemów.

Zgodnie z zapowiedziami, z cyfrowego portfela będą mogły korzystać osoby od 13. roku życia. Trwają prace pilotażowe i konsultacje na poziomie europejskim, a kolejnym krokiem mają być przepisy zobowiązujące platformy internetowe do stosowania tego rozwiązania.

mObywatel nadal będzie rozwijany

Wdrożenie europejskiego portfela tożsamości cyfrowej nie oznacza końca rozwoju mObywatela. Wręcz przeciwnie. Ministerstwo zapowiada wyraźny podział ról między krajową aplikacją a rozwiązaniem europejskim, przy jednoczesnym dalszym rozbudowywaniu funkcji mObywatela.

Do aplikacji mają trafić między innymi dane z Krajowego Rejestru Sądowego oraz księgi wieczyste, a także kolejne narzędzia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Już teraz użytkownicy mogą sprawdzić informacje o swojej firmie, a w najbliższym czasie pojawi się możliwość zakładania działalności i otrzymywania powiadomień o zmianach.

W tym roku do mObywatela mają zostać także w pełni włączone e-doręczenia. To cyfrowa forma oficjalnej korespondencji z urzędami, która od początku roku jest obowiązkowa dla podmiotów publicznych. Jak informuje Centralny Ośrodek Informatyki, system działa stabilnie, a liczba zakładanych adresów do doręczeń elektronicznych szybko rośnie.

COI szykuje z kolei usprawnienie systemu płatności wewnątrz aplikacji. Chodzi o integrację ePłatności z Google Pay oraz Apple Pay. W przypadku usług dla rodzin zapowiedziano m.in. możliwość składania wniosków o paszport dla dziecka, funkcję zgłoszenia urodzin dziecka czy opcję unieważnienia dowodu osobistego w sytuacjach awaryjnych np. kradzieży tożsamości.

Nowość w aplikacji mObywatel Junior

Według zapowiedzi administracji publicznej, obecna aplikacja mObywatel Junior, która dziś pełni głównie rolę cyfrowej legitymacji szkolnej, ma zostać rozbudowana i stać się podstawą nowego, rządowego dziennika elektronicznego. Planowany jest pilotaż w kilkudziesięciu szkołach, który ma ruszyć jesienią 2026 roku. Jeśli testy wypadną pomyślnie, pełne wdrożenie systemu, opartego na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, przewidywane jest na 2027 rok.

Równocześnie Centralny Ośrodek Informatyki przygotowuje aplikację do pełnej zgodności z unijnym rozporządzeniem eIDAS 2.0. W planach jest także stworzenie prostszego, bardziej czytelnego interfejsu z myślą o seniorach, tak aby korzystanie z cyfrowych usług publicznych było dla nich łatwiejsze i bardziej intuicyjne.