UK to państwo inwigilacji. System rozpoznawania twarzy potajemnie korzysta ze zdjęć paszportowych

Organizacje zajmujące się ochroną prywatności biją na alarm w sprawie rosnącej liczby skanów rozpoznawania twarzy wykonywanych przez brytyjską policję. Wykorzystywane są w tym celu bazy danych paszportowych i imigracyjnych, do których dostęp został udzielony bez wiedzy parlamentu i opinii publicznej.

Big Brother Watch ujawniło, że rząd umożliwił policji dostęp do zdjęć paszportowych oraz fotografii pochodzących z wniosków wizowych i baz imigracyjnych. Według organizacji w systemie znajduje się około 58 milionów zdjęć paszportowych obywateli Wielkiej Brytanii oraz 92 miliony fotografii z innych źródeł. Dla porównania, krajowa baza danych policji obejmuje zaledwie 20 milionów zdjęć osób zatrzymanych lub będących w kręgu zainteresowania funkcjonariuszy.

„Orwellowskie” narzędzie inwigilacji

Dyrektor Big Brother Watch Silkie Carlo oraz przedstawiciele Privacy International określili ten system jako „orwellowski” i zażądali natychmiastowego wstrzymania jego stosowania. Podkreślają, że obywatele są narażeni na ryzyko błędnej identyfikacji oraz niesprawiedliwych konsekwencji prawnych. Zdaniem Carlo, policja może potajemnie pozyskiwać zdjęcia z protestów, mediów społecznościowych czy nagrań z miejsc publicznych, aby identyfikować osoby, które nie są podejrzewane o żadne przestępstwo.

Lawinowy wzrost liczby skanów

Dane pozyskane w ramach wniosków o informację publiczną pokazują, że liczba przeszukań baz danych paszportowych przez 31 jednostek policji wzrosła z zaledwie dwóch w 2020 roku do 417 w 2023 roku. Podobnie gwałtowny wzrost zanotowano w przypadku skanów zdjęć z baz imigracyjnych – ze wskaźnika 16 w 2022 roku do 102 w roku kolejnym.

Trzy typy rozpoznawania twarzy

W Wielkiej Brytanii stosuje się trzy metody rozpoznawania twarzy: retrospektywną (RFR), inicjowaną przez operatora (OIFR) oraz na żywo (LFR). RFR i OIFR używane są do identyfikacji konkretnych osób w związku z popełnionymi przestępstwami. LFR natomiast polega na skanowaniu wszystkich twarzy w danym miejscu, co obejmuje w większości osoby niewinne. Mimo zapewnień rządu o ograniczonym i ukierunkowanym wykorzystaniu LFR, w tym roku ogłoszono montaż pierwszej stałej kamery w Croydon w południowym Londynie.

Rząd odpiera zarzuty

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych utrzymuje, że bazy danych paszportowych i imigracyjnych wykorzystywane są wyłącznie w ramach RFR i że policja musi każdorazowo uzyskać zgodę na dostęp. Władze wskazują też na sukcesy tej technologii w ściganiu przestępców seksualnych i sprawców przemocy w miejscach publicznych. Twierdzą, że system zwiększa efektywność pracy funkcjonariuszy i pozwala im skupić się na innych zadaniach.

Spór o skuteczność

Policja metropolitalna podała, że od 2020 roku dzięki rozpoznawaniu twarzy dokonano ponad 1000 aresztowań. Aktywiści odpowiadają, że to zaledwie 0,15% wszystkich aresztowań w Londynie i nie stanowi istotnego dowodu na opłacalność inwestycji w tę technologię.

Premier Keir Starmer pozostaje jednak zwolennikiem rozwoju FR, widząc w niej narzędzie do zapobiegania zamieszkom i przestępczości. Krytycy ostrzegają, że taka polityka może prowadzić do trwałego ograniczenia praw obywatelskich i stworzenia państwa permanentnej inwigilacji.