Fabryki samochodów mogą stanąć w listopadzie. Toyota, Ford i Volkswagen wściekli

Branża motoryzacyjna otrzymała poważny sygnał alarmowy. Najwięksi producenci samochodów – od General Motors po BMW – ostrzegli, że trwający spór handlowy między Chinami a Holandią może w ciągu kilku tygodni doprowadzić do zatrzymania produkcji pojazdów w Ameryce i Europie. Źródłem kryzysu stało się przejęcie przez rząd holenderski kontroli nad chińskim producentem mikroprocesorów Nexperia, którego układy są kluczowym elementem dla przemysłu motoryzacyjnego.

Produkcja samochodów od lat opiera się na złożonej sieci dostawców komponentów elektronicznych. Każdy pojazd to setki mikroprocesorów odpowiedzialnych za działanie systemów bezpieczeństwa, zarządzanie silnikiem, elektronikę pokładową i asystentów jazdy. Kiedy 30 września 2025 roku Unia Europejska ogłosiła, że holenderskie władze przejęły kontrolę nad Nexperią, globalny rynek chipów zadrżał.

Holandia uzasadniła tę decyzję względami bezpieczeństwa technologicznego i obawami przed transferem technologii do Chin poprzez spółkę-matkę Wingtech Technology. Według doniesień rządowych śledczy wykryli w działalności Nexperii nieprawidłowości i zidentyfikowali ryzyko utraty kontroli nad krytyczną infrastrukturą produkcyjną.

Ta decyzja natychmiast wywołała reakcję Chin, które wprowadziły odwetowe kontrole eksportowe na kluczowe surowce wykorzystywane w produkcji półprzewodników. Efekt domina dotknął globalne łańcuchy dostaw, a szczególnie branżę motoryzacyjną – sektor już wcześniej doświadczony przez niedobory chipów po pandemii.

Ostrzeżenie z Waszyngtonu i Seulu

14 października Nexperia poinformowała swoich partnerów, że nie może zagwarantować dalszych dostaw mikroprocesorów. Wiadomość trafiła do producentów samochodów i dostawców w Stanach Zjednoczonych oraz Europie. W tym samym czasie Europejskie Stowarzyszenie Producentów Samochodów (ACEA) otrzymało analogiczne powiadomienie, zapowiadające możliwe zakłócenia w produkcji.

Firmy General Motors, Toyota, Ford, Volkswagen, Hyundai i BMW ostrzegły, że jeśli sytuacja nie zostanie opanowana, już w listopadzie 2025 roku fabryki w USA i Europie mogą zostać zmuszone do wstrzymania pracy. Dla przemysłu, który dopiero odbudowuje moce produkcyjne po wcześniejszym kryzysie chipowym, to widmo kolejnego globalnego przestoju.

John Bozzella, dyrektor Sojuszu na rzecz Innowacji Motoryzacyjnych, podkreślił, że brak reakcji politycznej może wywołać efekt domina obejmujący nie tylko sektor samochodowy, lecz także przemysł elektroniczny, logistyczny i energetyczny.

Europa przejmuje stery

Decyzja o przejęciu Nexperii była jednym z najbardziej radykalnych działań gospodarczych Unii Europejskiej w ostatnich latach. Bruksela uznała, że w obliczu rosnących napięć handlowych i rosnącej zależności od azjatyckich dostawców, Europa musi zabezpieczyć własne zdolności produkcyjne w obszarze półprzewodników.

Władze w Hadze ogłosiły, że Nexperia będzie nadal działać jako spółka zarejestrowana w Holandii, lecz kluczowe decyzje strategiczne będą teraz nadzorowane przez rząd. Ten ruch natychmiast wywołał reakcję Pekinu, który nazwał go „bezprecedensową interwencją” i zapowiedział rewizję współpracy z europejskimi partnerami.

Przemysł musi reagować szybko

Związek niemieckiego przemysłu elektrycznego i cyfrowego (ZVEI) ostrzegł, że jeśli napięcia nie zostaną rozwiązane w najbliższych tygodniach, skutki będą odczuwalne w całej gospodarce. Wolfgang Weber, szef ZVEI, zaznaczył, że łańcuch dostaw w sektorze motoryzacyjnym jest wrażliwy nawet na krótkotrwałe przerwy w dostawach komponentów.

BMW potwierdziło, że sytuacja nie wpłynęła jeszcze na produkcję w Europie, ale wewnętrzne zespoły analizują potencjalne zagrożenia i scenariusze awaryjne. Inne koncerny – szczególnie amerykańskie – sygnalizują, że skutki mogą być widoczne już w listopadzie, jeśli dostawy chipów nie zostaną wznowione.