12-rdzeniowy Ryzen X3D dla AM4? AMD zrobiło go pięć lat temu i nikomu nie sprzedało

AMD już w 2021 roku pokazywało możliwości technologii 3D V-Cache na 12-rdzeniowym Ryzenie, ale ostatecznie pierwsze konsumenckie procesory Ryzen X3D na bazie Zen 3 otrzymały maksymalnie osiem rdzeni. Teraz w ręce jednego z użytkowników trafił inżynieryjny egzemplarz 12-rdzeniowego Ryzena 9 5900X3D, który nigdy nie został oficjalnie wydany.

Odkryty układ oznaczony kodem 100-000000652 oferuje 12 rdzeni i 24 wątki, a jego TDP wynosi 105 W. Najciekawsza jest jednak konfiguracja pamięci podręcznej L3, bo procesor dysponuje łącznie 128 MB, z czego 96 MB znajduje się na jednym chipieletcie, a standardowe 32 MB na drugim. Oznacza to, że AMD zastosowało pojedynczy stos 3D V-Cache, zwiększający pamięć jednego CCD o dodatkowe 64 MB.

Odkryty układ oznaczony kodem 100-000000652 oferuje 12 rdzeni i 24 wątki, a jego TDP wynosi 105 W.

Mniej cache, ale wyższe zegary

To interesująca różnica względem prototypu, który AMD pokazało wcześniej, bo demonstracyjny Ryzen 9 5900X3D posiadał dodatkową pamięć 3D V-Cache na obu CCD, co dawało aż 192 MB L3. Problemem okazały się jednak częstotliwości, ponieważ dwustackowy prototyp osiągał maksymalnie 4,4 GHz. Z kolei odnaleziony egzemplarz ma według CPU-Z boost na poziomie około 4,65 GHz, a niektóre doniesienia wskazują nawet na 4,85 GHz. Niewykluczone więc, że pozostawienie jednego CCD bez dodatkowego cache pozwoliło AMD zwiększyć częstotliwość taktowania, ale nie wiadomo, czy właśnie to było powodem zastosowania takiej konfiguracji.

Do uruchomienia potrzebny jest stary BIOS

Uruchomienie procesora nie jest proste, bo według właściciela układ nie startuje na nowszych wersjach BIOS-u i wymaga oprogramowania z firmware'em SMU 56.70.0. Użytkownik miał nawet zwrócić się do firmy ASRock z prośbą o dodanie obsługi nietypowego procesora, choć nie wrócimy tu sukcesu, bo mówimy o oficjalnym CPU.

Co ciekawe, właśnie konfigurację z pamięcią 3D V-Cache na jednym CCD AMD wykorzystało później w swoich konsumenckich Ryzenach 9 X3D dla platformy AM5. Dopiero znacznie później firma zdecydowała się na ponowne zastosowanie cache na obu chipletach. Odkryty Ryzen 9 5900X3D pokazuje więc, że AMD mocno eksperymentowało z architekturą X3D, zanim technologia trafiła do masowej produkcji.