Rząd bierze smartfony na celownik. Nadchodzą blokady stron i zakaz telefonów w szkołach

Polski rząd przygotowuje jedne z najbardziej zdecydowanych zmian dotyczących internetu i urządzeń mobilnych od wielu lat. Nowe przepisy mają utrudnić nieletnim dostęp do treści dla dorosłych, umożliwić blokowanie wybranych stron internetowych oraz całkowicie wyeliminować telefony komórkowe z publicznych szkół podstawowych.

Pakiet ustaw został właśnie przyjęty przez Radę Ministrów. Obejmuje zarówno kwestie bezpieczeństwa dzieci w sieci, jak i wdrożenie unijnych regulacji dotyczących usług cyfrowych. W praktyce oznacza to nowe obowiązki dla platform internetowych, operatorów serwisów oraz samych szkół.

Koniec z kliknięciem „Mam 18 lat”

Jednym z najważniejszych elementów nowych przepisów jest walka z łatwym dostępem nieletnich do materiałów pornograficznych. Dziś większość serwisów dla dorosłych korzysta z najprostszego rozwiązania. Użytkownik widzi komunikat z pytaniem o wiek i jednym kliknięciem potwierdza pełnoletność. Rząd uznał, że taki mechanizm nie zapewnia realnej ochrony dzieci. Nowe przepisy mają przenieść odpowiedzialność za skuteczną weryfikację wieku na właścicieli platform udostępniających treści przeznaczone wyłącznie dla dorosłych. Niestety projekt nie wskazuje jeszcze konkretnej technologii, która miałaby zostać wykorzystana, patrząc jednak na zachodnie rozwiązania, nie jest to łatwe zadanie. W niektórych regionach odpowiedzialność przerzucono na operatorów stron, przez co niektóre z serwisów wycofały się z takich lokalizacji. Przykładowo  Pornhub, YouPorn i RedTube, czyli największe serwisy porno na świecie,wyłączyły dostęp do swoich treści dla mieszkańców Francji, w odpowiedzi na przepisy wymagające obowiązkowej weryfikacji wieku użytkowników.

W Polsce pod uwagę brane są rozwiązania jak weryfikacja poprzez bankowość elektroniczną, operatorów telekomunikacyjnych, karty płatnicze czy cyfrowe portfele tożsamości.

Nawet milion złotych kary i blokada strony

Nowe regulacje przewidują dotkliwe sankcje dla firm ignorujących obowiązki związane z kontrolą wieku użytkowników. Kary finansowe mają wynosić od 10 tysięcy do nawet 1 miliona złotych. W najpoważniejszych przypadkach możliwe stanie się również blokowanie dostępu do stron internetowych poprzez odcięcie domeny. Zwolennicy wskazują na konieczność ochrony najmłodszych użytkowników internetu. Krytycy zwracają uwagę na ryzyko nadużyć i pytania dotyczące zakresu takich blokad.

Premier Donald Tusk podczas posiedzenia rządu podkreślał, że uzależnienie dzieci od smartfonów oraz łatwa dostępność pornografii należą obecnie do najpoważniejszych problemów społecznych związanych z technologią.

Telefony znikną ze szkół podstawowych

Równie duże emocje budzi projekt nowelizacji prawa oświatowego. Zakłada on całkowity zakaz korzystania z telefonów komórkowych przez uczniów publicznych szkół podstawowych. Zakaz nie będzie ograniczony wyłącznie do lekcji. Obejmie cały czas pobytu ucznia na terenie szkoły, także podczas przerw, oczekiwania na zajęcia czy innych aktywności organizowanych przez placówkę. Nowe przepisy dotyczą również innych urządzeń umożliwiających komunikację, nagrywanie obrazu lub dźwięku.

Rząd przewidział jednak wyjątki. Uczniowie będą mogli korzystać ze sprzętu elektronicznego za zgodą nauczyciela podczas zajęć edukacyjnych. Dopuszczone zostaną także sytuacje związane ze zdrowiem lub bezpieczeństwem.

Jeżeli przepisy wejdą w życie, Polska dołączy do rosnącej grupy państw ograniczających obecność smartfonów w szkołach. Podobne rozwiązania funkcjonują już w części krajów europejskich.

Policja i urzędy dostaną nowe narzędzia

Pakiet zmian obejmuje również wdrożenie unijnego Aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA. Nowe przepisy mają umożliwić policji, prokuraturze oraz Krajowej Administracji Skarbowej składanie wniosków o blokowanie treści naruszających obowiązujące prawo.

Jednocześnie zwiększone zostaną kompetencje organów odpowiedzialnych za nadzór nad internetem. Kluczową rolę ma odgrywać prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, który zostanie krajowym koordynatorem ds. usług cyfrowych. W proces kontroli zaangażowane mają być także Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Powraca dyskusja o granicach kontroli internetu

Nowe regulacje pojawiają się zaledwie kilka miesięcy po głośnym sporze wokół wcześniejszej ustawy cyfrowej. Została ona zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego, który argumentował, że część zapisów mogła prowadzić do powstawania mechanizmów administracyjnej cenzury. Tym razem rząd przekonuje, że proponowane rozwiązania mają przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo dzieci oraz skuteczniej egzekwować obowiązujące przepisy w środowisku cyfrowym.

Nadchodzące miesiące pokażą, czy nowe regulacje zyskają szerokie poparcie polityczne i społeczne. Internet i smartfony znalazły się na liście priorytetów państwa, a planowane zmiany mogą odczuć miliony Polaków.