Smartfony, telewizory i laptopy z nową opłatą. Od dziś zmieniają się przepisy

Od dziś, 13 listopada, w życie wchodzi nowe rozporządzenie ministra kultury i dziedzictwa narodowego, które znacząco rozszerza katalog urządzeń objętych opłatą reprograficzną. Na liście znalazły się między innymi smartfony, tablety, laptopy, komputery, telewizory Smart TV, a nawet zewnętrzne dyski i karty pamięci. Oficjalnie chodzi o rekompensatę dla twórców za kopiowanie utworów na własny użytek, ale nowe przepisy budzą sporo wątpliwości.

Smartfony, laptopy i telewizory z dodatkową opłatą

Dotychczas opłata reprograficzna kojarzyła się przede wszystkim z kserokopiarkami, skanerami czy papierem. Teraz jej zakres został mocno rozszerzony. Daniną objęto bowiem między innymi smartfony i tablety z pamięcią co najmniej 32 GB, laptopy, dyski twarde, nośniki zewnętrzne oraz telewizory i dekodery wyposażone w pamięć lub funkcję nagrywania.

Dotychczas opłata reprograficzna kojarzyła się przede wszystkim z kserokopiarkami, skanerami czy papierem. Teraz jej zakres został mocno rozszerzony.

W zależności od kategorii urządzenia stawka może wynieść nawet 3% ceny sprzedaży. W przypadku telewizorów przewidziano natomiast opłatę na poziomie 1% wartości sprzętu, jeśli ma on wbudowaną pamięć lub umożliwia nagrywanie treści na zewnętrzny nośnik.

Problem w tym, że nie wszystkie zapisy są jednoznaczne. Branża zwraca uwagę chociażby na telewizory, których pamięć służy przede wszystkim do obsługi systemu Smart TV. Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy taki komponent powinien automatycznie oznaczać możliwość kopiowania utworów i naliczanie dodatkowej opłaty.

Kto zapłaci za nową opłatę reprograficzną?

Formalnie ciężar opłaty spoczywa przede wszystkim na producentach i importerach, a nie bezpośrednio na konsumentach. Nie oznacza to jednak, że ostatecznie nie odczujemy jej w portfelach, bo firmy zapewne uwzględnią dodatkowy koszt w cenach sprzedawanych urządzeń.

Wątpliwości budzi również definicja importera. Jak zauważa RMF24, przepisy nie precyzują jej wystarczająco dokładnie, co stwarza ryzyko wielokrotnego naliczania opłaty za ten sam produkt na kolejnych etapach dystrybucji. Szczególnie problematyczny może być handel wewnątrz Unii Europejskiej, gdzie brakuje jasnych procedur zwrotu już uiszczonej należności.

Przedsiębiorcy będą musieli rozliczać opłatę kwartalnie i prowadzić szczegółową dokumentację. Zebrane pieniądze trafią następnie do organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, takich jak ZAiKS czy Stowarzyszenie Filmowców Polskich.

Eksperci KPMG zwracają uwagę na niejasności w nowych przepisach, które mogą prowadzić do różnych interpretacji. Wygląda więc na to, że zamiast uporządkować system rekompensat dla twórców, nowe rozporządzenie może przynieść producentom i importerom sporo dodatkowej biurokracji. A jeśli koszty zostaną przerzucone na klientów, zapłacimy za to wszyscy.