SpaceX połknie Teslę lub xAI. Plan Muska przeraża akcjonariuszy

Według informacji Bloomberga SpaceX analizuje scenariusze, które mogą diametralnie zmienić układ sił w imperium Elona Muska. W grę wchodzi fuzja z Teslą albo połączenie z xAI, firmą zajmującą się sztuczną inteligencją, która jest już właścicielem platformy X. Doniesienia te pojawiają się w kontekście przygotowań SpaceX do długo wyczekiwanego debiutu giełdowego, który miałby nastąpić w 2026 roku przy wycenie przekraczającej bilion dolarów. Dla rynku to ekscytująca perspektywa, dla akcjonariuszy Tesli raczej powód do niepokoju.

Z przecieków wynika, że SpaceX rozważa dwa główne warianty. Pierwszy zakłada fuzję z Teslą, drugim jest połączenie z xAI jeszcze przed wejściem na giełdę. Reuters informuje, że w tym drugim scenariuszu akcje xAI miałyby zostać wymienione na akcje SpaceX. Część inwestorów naciska podobno na połączenie Tesli i SpaceX, licząc na efekt skali i narrację o jednym superkoncernie Muska. Każda z tych opcji prowadzi jednak do tego samego problemu: negocjacje prowadziłaby ta sama osoba po obu stronach stołu.

Według Bloomberga SpaceX rozważa fuzję z Teslą lub xAI. Ta informacja niepokoi akcjonariuszy Tesli.

Konflikt interesów w czystej postaci

Elon Musk kontroluje znacznie większy pakiet udziałów w prywatnych spółkach, takich jak SpaceX i xAI, niż w Tesli, która jest firmą publiczną. Oznacza to, że jego osobisty interes finansowy jest silniej związany z powodzeniem firm prywatnych niż z ochroną wartości dla akcjonariuszy Tesli. Historia pokazuje, że takie układy rzadko kończą się korzystnie dla inwestorów mniejszościowych.

Nie jest to pierwszy raz, gdy Musk rozważa transakcje pomiędzy własnymi spółkami. W 2016 roku Tesla przejęła SolarCity, firmę również powiązaną z Muskiem. W 2025 roku xAI kupiło X za 33 miliardy dolarów, ratując inwestorów, którzy wcześniej obserwowali dramatyczny spadek wartości Twittera po przejęciu za 44 miliardy dolarów. Niedawno Tesla zainwestowała 2 miliardy dolarów w xAI, wykorzystując środki akcjonariuszy spółki publicznej do wsparcia prywatnego projektu Muska.

Tesla na słabszej pozycji

Problem polega na tym, że Tesla znajduje się dziś w znacznie mniej komfortowej sytuacji niż kilka lat temu. Spółka notuje spadki dostaw i przychodów i zaczyna przegrywać z konkurencją na rynku samochodów elektrycznych. W tym samym czasie SpaceX dysponuje lukratywnymi kontraktami rządowymi oraz rozwija Starlinka, a xAI pochłania ogromne środki w wyścigu z OpenAI i Google.

Gdyby doszło do fuzji z udziałem Tesli, konieczna byłaby uczciwa wycena wszystkich podmiotów. Decyzje w tej sprawie podejmowałby jednak Musk, który niedawno przekonał zarząd Tesli do inwestycji w xAI mimo sprzeciwu części akcjonariuszy. Ci ostatni już teraz pozywają spółkę, zarzucając naruszenie obowiązków powierniczych.

Powtarzający się schemat

Analizując dotychczasowe ruchy Muska, trudno nie dostrzec powtarzalnego wzoru. Najpierw pojawia się problem w jednej z prywatnych firm, potem następuje transakcja lub inwestycja, która poprawia jej sytuację kosztem innego podmiotu z tego samego ekosystemu. W przypadku Twittera prywatni inwestorzy ponieśli ogromne straty, które później zostały częściowo zamaskowane poprzez przejęcie przez xAI. Inwestycja Tesli w xAI podniosła wycenę tej ostatniej, a teraz możliwe jest jej wchłonięcie przez SpaceX przed IPO.

Na każdym etapie beneficjentami wydają się prywatni inwestorzy Muska. Narzędziem ratunkowym są albo pieniądze akcjonariuszy Tesli, albo struktura umów ustalana w ramach zamkniętego kręgu decyzyjnego.

Ryzyko prawne i reakcja rynku

Pozew dotyczący inwestycji Tesli w xAI już teraz zarzuca kierownictwu spółki naruszenie obowiązku powierniczego. Potencjalna fuzja SpaceX i Tesli po wycenie korzystnej dla prywatnych udziałów Muska mogłaby otworzyć nowy front prawny. W takim scenariuszu obecne postępowania wyglądałyby jedynie jak wstęp do znacznie większego konfliktu.

Wielu obserwatorów rynku uważa jednak, że Musk wybierze łatwiejszą drogę. Przejęcie xAI przez SpaceX wydaje się znacznie prostsze organizacyjnie i prawnie niż wciąganie Tesli w skomplikowaną układankę tuż przed IPO rakietowego giganta.