Sztuczna inteligencja pokonała 804 programistów. Tak wygląda nowa era kodowania

Japoński startup Sakana AI poinformował, że jego autonomiczny system ALE-Agent zdobył pierwsze miejsce w międzynarodowym turnieju AtCoder Heuristic Contest 058, wyprzedzając 804 doświadczonych programistów z całego świata. Po raz pierwszy w dużych zawodach heurystycznych rozgrywanych w czasie rzeczywistym zwycięzcą okazała się sztuczna inteligencja.

Czterogodzinne zawody, które odbyły w grudniu ubiegłego roku, od lat uznawane są za jedne z najbardziej wymagających w ekosystemie AtCoder. Uczestnicy nie rywalizują w nich na poprawność pojedynczego algorytmu, lecz na zdolność ciągłego ulepszania przybliżonych rozwiązań pod presją czasu i zmieniających się warunków symulacji.

Konkurs inny niż wszystkie

AtCoder Heuristic Contest znacząco różni się od klasycznych zawodów programistycznych. Zamiast jednego idealnego rozwiązania liczy się umiejętność projektowania systemów, które w ograniczonym czasie znajdują coraz lepsze odpowiedzi na złożone problemy optymalizacyjne. Zadania często nawiązują do rzeczywistych wyzwań przemysłowych, logistycznych i infrastrukturalnych, obejmując planowanie produkcji, routing, harmonogramowanie czy symulacje wielkoskalowych systemów.

Edycja AHC058 skupiała się na hierarchicznym procesie produkcyjnym, w którym maszyny wytwarzają kolejne maszyny, a każda decyzja wpływa na dalsze etapy symulacji. Takie środowisko od lat uchodzi za szczególnie trudne dla dużych modeli językowych i systemów opartych na klasycznych heurystykach.

Wejście agenta na prowadzenie

ALE-Agent przez pierwsze dwie godziny zawodów analizował przestrzeń rozwiązań i generował kolejne warianty strategii. Gdy zaczął zgłaszać wyniki, niemal natychmiast objął prowadzenie w tabeli. Do samego końca rywalizował z jednym z najbardziej utytułowanych programistów platformy, znanym pod pseudonimem yosupo. Ostateczne przejęcie pierwszego miejsca nastąpiło na około półtorej godziny przed zakończeniem konkursu i już nie zostało odebrane. Koszt całego udziału systemu w zawodach, liczony jako opłaty za wywołania interfejsów API modeli GPT-5.2 oraz Gemini 3 Pro, zamknął się w kwocie około 1300 dolarów.

Algorytm, którego nikt się nie spodziewał

Największe poruszenie w środowisku wywołał fakt, że ALE-Agent nie skorzystał z rozwiązań, których spodziewali się autorzy zadania. Zamiast standardowych metod, takich jak algorytmy zachłanne czy symulowane wyżarzanie, system opracował autorską heurystykę wirtualnej pojemności. Pozwalała ona traktować jeszcze nieistniejące maszyny jak elementy już obecne w systemie i uwzględniać ich przyszły wpływ na plan produkcji.

Dodatkowo agent stosował nietypowe operacje wyszukiwania lokalnego, prowadzące do głębokich zmian w strukturze rozwiązania. Takie podejście umożliwiło omijanie pułapek lokalnych maksimów, które zwykle zatrzymują nawet najbardziej doświadczonych uczestników. Autor zadania, Hiromi Notide, otwarcie przyznał, że nie spodziewał się takiego rezultatu po systemie opartym na współczesnych modelach językowych.

Sukces z ważnym, ale ograniczonym znaczeniem

Eksperci podkreślają, że zwycięstwo ALE-Agenta stanowi istotny kamień milowy, lecz nie oznacza pełnej dominacji sztucznej inteligencji nad ludzkimi programistami. W ogólnym, wirtualnym rankingu AtCoder agent zajmuje 66. miejsce wśród aktywnych użytkowników, a w poprzednich turniejach heurystycznych jego pozycje wahały się od ósmej do pięćdziesiątej trzeciej lokaty.

Mimo to sam fakt triumfu w pojedynczych, prestiżowych zawodach pokazuje, jak szybko systemy autonomiczne zbliżają się do poziomu światowej czołówki w zadaniach wymagających kreatywnego myślenia algorytmicznego.

Sakana AI i wizja kolektywnej inteligencji

Za sukcesem stoi tokijski startup Sakana AI, założony w 2023 roku przez Davida Ha, byłego naukowca Google Brain, Lliona Jonesa, współtwórcę architektury Transformer, oraz Rena Ito, byłego dyrektora operacyjnego Stability AI. Firma w krótkim czasie przyciągnęła kapitał z Doliny Krzemowej i Japonii, pozyskując 30 milionów dolarów w rundzie zalążkowej oraz około 200 milionów dolarów w rundzie serii A. W 2026 roku wycena spółki osiągnęła 2,65 miliarda dolarów, czyniąc ją najcenniejszym startupem technologicznym w Japonii.

Strategia Sakana AI odbiega od dominującego trendu budowy jednego, gigantycznego modelu. Zespół rozwija systemy inspirowane naturą, w których wiele mniejszych modeli współdziała ze sobą w sposób przypominający zachowanie ławic ryb lub rojów owadów. Firma udostępniła w modelu open source algorytmy ewolucyjne umożliwiające łączenie istniejących modeli w wydajne systemy kompozycyjne. Takie podejście ogranicza zapotrzebowanie na kosztowne trenowanie od podstaw i stawia na adaptację oraz współpracę.