Rząd USA zamyka jedną z najważniejszych bibliotek NASA. Dziedzictwo badań kosmicznych zagrożone

Administracja Donalda Trumpa zdecydowała o przyspieszeniu zamknięcia jednej z największych bibliotek naukowych NASA, działającej przy Centrum Lotów Kosmicznych im. Goddarda w Greenbelt w stanie Maryland.

Informację podał „The New York Times”, wskazując, że decyzja może zagrozić dziesiątkom tysięcy książek, dokumentów i czasopism. Znaczna część tych zasobów nigdy nie została zdigitalizowana ani udostępniona w innych instytucjach bibliotecznych.

Biblioteka przez dekady pełniła kluczową rolę w zapleczu badawczym amerykańskiego programu kosmicznego. Jej zbiory były wykorzystywane zarówno przez inżynierów i naukowców NASA, jak i przez zewnętrznych badaczy współpracujących z agencją.

Cenne archiwa i ryzyko nieodwracalnych strat

Rzecznik NASA poinformował, że katalog biblioteczny zostanie poddany przeglądowi w ciągu najbliższych 60 dni. Część materiałów ma zostać zniszczona, a pozostałe przeniesione do innych obiektów należących do agencji. Emerytowany naukowiec NASA, cytowany przez „The New York Times”, zwrócił uwagę na obecność w zbiorach rzadkich publikacji.

W bibliotece znajdują się unikatowe książki, takie jak prace radzieckich naukowców opisujące ich pierwsze misje z lat 60. i 70. XX wieku.

Eksperci obawiają się, że proces selekcji i relokacji zbiorów doprowadzi do bezpowrotnej utraty unikatowych dokumentów, które nigdy nie trafiły do cyfrowych archiwów.

Budżetowe cięcia uderzają w badania kosmiczne

Zamknięcie biblioteki to kolejny punkt na długiej liście ograniczania działalności naukowej NASA. Organizacja non-profit The Planetary Society ostrzegła, że budżet agencji na 2025 rok, po uwzględnieniu inflacji, będzie najniższy od 1961 roku. Ten poziom finansowania określono jako moment krytyczny dla jednej z najbardziej produktywnych i cenionych instytucji badawczych w historii Stanów Zjednoczonych. Finansowy kryzys dopełniają  masowe odejścia doświadczonych pracowników, co jeszcze bardziej osłabiaja potencjał badawczy agencji.

Centrum Goddarda i jego znaczenie dla nauki

Biblioteka funkcjonowała w sercu Centrum Lotów Kosmicznych im. Goddarda, jednego z największych kompleksów badawczych poświęconych eksploracji kosmosu. Ośrodek założony w 1959 roku zarządzał wieloma przełomowymi projektami NASA, w tym Kosmicznym Teleskopem Hubble’a. Przez dekady pracowali tam naukowcy nagradzani Nagrodami Nobla, a infrastruktura centrum była uznawana za fundament amerykańskich badań kosmicznych. Zamknięcie biblioteki w takim miejscu wzmacnia obawy o długofalowe konsekwencje dla zaplecza naukowego agencji.

NASA odpowiada na krytykę

Bethany Stevens, rzeczniczka NASA, w rozmowie z „The New York Times” podkreśliła, że decyzja ma charakter konsolidacji zasobów, a nie całkowitego zamknięcia działalności bibliotecznej. Według jej słów zmiany były planowane jeszcze przed powrotem Donalda Trumpa do Białego Domu.

Nowy administrator NASA Jared Isaacman odniósł się do sprawy w serwisie X, zaznaczając, że proces konsolidacji rozpoczął się za poprzedniej administracji. Zapewnił również, że wszystkie książki, dokumenty i dane techniczne o wartości historycznej lub operacyjnej zostaną zdigitalizowane lub przeniesione do innych obiektów NASA. W swoim wpisie podkreślił osobiste przywiązanie do agencji i deklarował szacunek dla jej dorobku.

Przyspieszone decyzje i narastające kontrowersje

Jak zauważa „The New York Times”, długoterminowy plan NASA z 2022 roku zakładał rozbiórkę części budynków do 2037 roku. Krytycy twierdzą jednak, że obecna administracja przyspieszyła realizację tych działań, wykorzystując okres zamknięcia rządu, gdy możliwości sprzeciwu były ograniczone.

W ciągu ostatniego roku zamknięto trzy biblioteki NASA, a od 2022 roku łączna liczba zlikwidowanych placówek bibliotecznych wzrosła do siedmiu. Według informacji Politico, agencję w 2025 roku miało opuścić ponad 2000 starszych rangą pracowników.