Windows 11 uruchamia program sprzed 34 lat. A z nowszymi bywa różnie

Windows 11 potrafi uruchomić aplikację z listopada 1992 roku bez modyfikowania jej kodu i dodatkowej emulacji systemu. Entuzjasta odnalazł program, który przetrwał niemal 34 lata zmian w Windows. Co ciekawe, jest starszy nawet od Windows 95.

Microsoft od lat przekonuje użytkowników, że kolejne wersje Windows są nowocześniejsze, bezpieczniejsze i lepiej dostosowane do współczesnego sprzętu. Tymczasem okazuje się, że Windows 11 potrafi uruchomić program napisany w czasach, gdy internet dopiero raczkował, a napęd CD-ROM uchodził za symbol technologicznego luksusu.

Entuzjasta publikujący pod pseudonimem Enlyth postanowił sprawdzić, jak stara aplikacja z graficznym interfejsem może działać na współczesnym Windows 11 bez przerabiania plików wykonywalnych i emulowania starszego systemu. Poszukiwania zaprowadziły go aż do listopada 1992 roku.

Program z 1992 roku nadal działa na Windows 11

Zwycięzcą eksperymentu okazał się CDPLAYER.EXE, czyli prosty odtwarzacz płyt audio CD pochodzący z przedpremierowej kompilacji Windows NT 3.1, oznaczonej numerem 347. Plik został skompilowany 16 listopada 1992 roku, a więc niemal 34 lata temu.

Początkowo najstarszym działającym programem wydawał się FREECELL.EXE z lutego 1993 roku, znany miłośnikom windowsowych gier karcianych. Badacz postanowił jednak sięgnąć jeszcze głębiej do archiwów Microsoftu.

Zwycięzcą eksperymentu okazał się CDPLAYER.EXE, czyli prosty odtwarzacz płyt audio CD pochodzący z przedpremierowej kompilacji Windows NT 3.1, oznaczonej numerem 347.

Starsze kompilacje Windows NT sprawiały problemy. Część aplikacji korzystała z niezgodnego już formatu plików wykonywalnych, inne kończyły działanie błędami wynikającymi ze zmian w sposobie wywoływania funkcji systemowych.

CDPLAYER.EXE miał więcej szczęścia. Korzystał z systemowej biblioteki crtdll.dll, której odpowiednik nadal znajduje się w 64-bitowym Windows 11, w katalogu SysWOW64. Dzięki temu aplikacja mogła uruchomić się bez modyfikowania jej kodu.

Pojawił się jednak dość zabawny problem. Komputer badacza nie miał napędu CD-ROM, a program sprzed ponad trzech dekad najwyraźniej nie przewidywał, że ktoś kiedyś uzna taki element wyposażenia za zbędny. Do demonstracji działania odtwarzacza wykorzystano więc dodatkową bibliotekę cdemu.dll, symulującą napęd.

Da się uruchomić nawet program z 1985 roku. Jest jednak haczyk

Badacz poszedł jeszcze dalej i sprawdził, czy Windows 11 poradzi sobie z oprogramowaniem starszym od samego Windows NT.

Z pomocą projektu WineVDM (otvdm) uruchomił REVERSI.EXE, czyli grę dostarczaną z Windows 1.01. Jej plik pochodzi z 15 listopada 1985 roku, co oznacza, że ma już niemal 41 lat.

Tutaj konieczna była jednak dodatkowa warstwa zgodności, ponieważ 64-bitowy Windows 11 nie obsługuje natywnie 16-bitowych aplikacji. Dlatego właśnie CDPLAYER.EXE pozostaje najstarszym znalezionym przez badacza programem graficznym, który można uruchomić bez takiego rozwiązania.

Eksperyment dobrze pokazuje jedną z największych zalet Windows, czyli wieloletnie utrzymywanie zgodności ze starszym oprogramowaniem. Nie oznacza to oczywiście, że wszystkie aplikacje z lat 90. nadal będą działać, ale przypadek CDPLAYER.EXE robi wrażenie.