Pamiętacie jeszcze upscaling NPU, czyli wbudowany w Windows Auto SR? Microsoft sobie nie radzi

Temat automatycznej super rozdzielczości, czyli funkcji Auto SR wbudowanej w Windows 11 powraca. Chciałbym napisać, że w wielkim stylu, ale aktualne działania Microsoftu są tak kompromitujące, że chyba nikt nie miał większych złudzeń. Festiwal żenady trwa w najlepsze i sam niedawno miałem jej przykłady podczas próby reinstalacji Windows. Pierwszy sposób (resetowanie komputera do ustawień domyślnych) po prostu nie działał, bo nie, a drugi (instalacja z pendrive'a) zatrzymał się niespodziewanie, bo jeden z przycisków "Dalej" po prostu nic nie robił...

Ale wracając do Auto SR, czyli upscalingu wykorzystującego NPU w wybranych procesorach zgodnych z Copilot+. Microsoft wprowadził tę ciekawą funkcję dwa lata temu, ale tylko dla procesorów ARM (Snapdragon X Elite i Plus). Po kilku miesiącach miała ona wylądować również na procesorach Intela i AMD. Po długim milczeniu opcja została uruchomiona dla procesorów Ryzen AI (zgodnych z Copilot+, czyli z NPU o mocy co najmniej 40 TOPS) - jak na razie tylko w wersji zapoznawczej. Gdybyśmy mieli zgadywać, jak wyglądał proces produkcji tego rozwiązania, to stawialibyśmy na:

• Inżynier Microsoftu: Hej Copilot, zapomniałem dwa lata temu ogarnąć Auto SR dla innych procesorów niż ARM, zrób to teraz

• Copilot: Otyły panie, mam dwie wiadomości - dobrą i złą.

• Inżynier Microsoftu: Dawaj najpierw dobrą.

• Copilot: Zrobione dla procesorów Ryzen AI!

• Inżynier Microsoftu: Świetnie, a zła?

• Copilot: Nie działa.

Serio - Microsoft najpierw wprowadził tę funkcję, a po kilku dniach kiedy zorientował się, że w ogóle nie działa - po prostu ją wycofał. Zakładam, że kiedy problemy zostaną zidentyfikowane, zostanie ona ponownie przywrócona. Czekałem na naprawę około 3 tygodnie i kolejne aktualizacje nie przywróciły Auto SR. Oby to znów nie zajęło dwa lata.

Jakby tego było mało, Copilot został chyba poproszony o aktualizację strony o automatycznej super rozdzielczości i postanowił ją lekko skorygować. Po prostu nie wierzę, że to się dzieje naprawdę - zobaczcie sami:

 

Całkiem standardowy tekst został zamieniony w bełkot pełen bzdur i zamiana "super rozdzielczości" na "super rozmowę" to naprawdę nie wszystko. No dobra, pośmieszkowaliśmy sobie i można przejść do konkretów.

Jak włączyć Auto SR?

W teorii jest to proste. Wystarczy mieć procesor Ryzen AI i wejść do ustawień wyświetlacza i grafiki w Windows 11 i włączyć odpowiednią opcję, czyli Automatyczna super rozdzielczość (podkreślam, że wciąż chodzi o wersję zapoznawczą Windows, czyli Insider Preview).

W zasadzie to byłoby na tyle, ale trzeba jeszcze zaktualizować Game Bar do najnowszej wersji. Tak uzbrojeni możemy już uruchamiać zgodne z tą technologią gry.

Po uruchomieniu gry powinniśmy otrzymać komunikat, że możemy włączyć do akcji Auto SR. Gdy już przeskoczymy do rozgrywki możemy uruchomić Game Bar (skrót Windows + G lub główny przycisk na gamepadzie) i w okienku Wyświetlacz, znajdziemy dodatkowe opcje Auto SR oraz status działania opcji.

Żeby uruchomić Auto SR musimy zmienić rozdzielczość w grze na niższą. Tutaj znajdziemy kolejne obostrzenia, bo w grę wchodzą tylko rozdzielczości od 700p do 900p, a więc np. 1280x720, czy 1600x900.

Jak działa Auto SR na procesorach ARM?

Generalnie działa, ale tak na 30%. Coś tam niby robi (bo obciąża NPU), ale ani przyspieszenie działania gier nie jest jakieś porządne, ani jakość obrazu nie powala. Auto SR był to jeden z ciekawszych pomysłów na wykorzystanie NPU i zostało spartolone w koncertowy sposób. Ponownie, zero zdziwienia.

Lista gier zgodnych z Auto SR która pojawiła się dwa lata temu jest żenująco krótka, bo obejmuje tylko 12 gier. Żadnych innych aktualizacji ze strony Microsoftu się nie doczekaliśmy. Może na Ryzenach da się ją uruchomić w innych grach.

Jak działa Auto SR na procesorach Ryzen AI?

No.. na razie nie działa. Oczywiście trzeba pamiętać, że to nie pełna funkcja wprowadzona do zwykłej edycji Windows 11, ale wciąż element wersji zapoznawczej, który to ma prawo jeszcze do końca nie działać. Ale fajnie by było, gdyby działała chociaż trochę. 

Gdy funkcja Auto SR pojawiła się na krótko dla procesorów Ryzen AI, próbowałem ją zmusić do działania w wielu grach, w tym również na tych z oficjalnej listy gier wspierających Auto SR, czyli np. Resident Evil 2 Remake. W żadnej sprawdzanej grze nie udało się zmusić Auto SR do działania.

Auto SR - po co to komu?

Mamy do dyspozycji NVIDIA DLSS, AMD FSR i Intel XeSS, po co jeszcze jedna funkcja upscalingu - dodatkowo wykorzystywana w niewielkiej liczbie gier? Jeśli mówimy o laptopach z procesorami AMD lub Intela z zintegrowaną grafiką ma to może jakiś sens, chociaż bardziej w przypadku AMD. Intele z zintegrowanymi układami Arc mają przecież do dyspozycji doskonałą XeSS 3 razem z MFG i innymi bajerami. Zintegrowane grafiki AMD, jako, że oparte na RDNA 3.5 jak na razie mają do dyspozycji tylko FSR 3 (obsługa FSR 4 ma być wprowadzona w czerwcu), a więc dobrze zaprojektowany upscaler wykorzystujący NPU (np. odciążąjący iGPU) byłby tu jak najbardziej na miejscu - podobnie jak w przypadku procesorów ARM. Posiadacze handheldów z Windowsem na pewno też na niej skorzystają.

Zastanawiam się zresztą, dlaczego AMD nie umożliwi wykorzystania FSR 4 / Redstone właśnie na procesorach z NPU, który mógłby wziąć na barki te obliczenia. Skoro Auto SR to realizuje, to FSR Redstone działające na tej zasadzie miałoby może jakiś sens. Ale oczywiście to już czyste spekulacje.

Na razie pozostaje nam nadal czekać na działającą funkcję Auto SR na procesorach x86. Oczywiście będziemy was informować i po ponownym przywróceniu funkcji wrócimy do testów.