Legenda Linuksa z prestiżową nagrodą. To on wyrzucił Rosjan z projektu

Greg Kroah-Hartman został laureatem nagrody Excellence in Open Source Award 2026, jednego z najbardziej prestiżowych wyróżnień w świecie wolnego oprogramowania.

Choć Kroah-Hartman od dekad odgrywa kluczową rolę w rozwoju Linuksa, w ostatnich latach jego nazwisko coraz częściej pojawia się w kontekście ostrych sporów politycznych i decyzji personalnych, które podzieliły środowisko open source. Nagroda została przyznana za całokształt wkładu w rozwój otwartego oprogramowania, lecz dla wielu obserwatorów równie istotne okazały się działania laureata wobec programistów pochodzenia rosyjskiego. To właśnie ten aspekt sprawił, że wyróżnienie zaczęto postrzegać nie tylko jako nagrodę technologiczną, ale również jako symbol jednoznacznej postawy ideologicznej.

Decyzja, która podzieliła społeczność Linuksa

Pod koniec października 2024 roku Greg Kroah-Hartman podjął decyzję o usunięciu ze społeczności Linuksa 11 opiekunów jądra wywodzących się z Rosji. Decyzja zapadła bez publicznego uzasadnienia i bez wcześniejszych konsultacji. Sprawa szybko odbiła się szerokim echem w środowisku open source, wywołując dyskusję o granicach odpowiedzialności liderów projektów oraz o relacji między polityką a wolnym oprogramowaniem.

Półtora roku po tych wydarzeniach Kroah-Hartman nadal nie przedstawił szczegółowego wyjaśnienia swoich działań. Ograniczył się do stwierdzenia, że zawieszeni programiści będą mogli wrócić do swoich ról po spełnieniu nieprecyzyjnie określonych warunków formalnych. Ta deklaracja nie uspokoiła krytyków, którzy zarzucają brak przejrzystości i arbitralność decyzji. Sytuację dodatkowo zaogniło stanowisko Linusa Torvaldsa. Twórca Linuksa jednoznacznie poparł Kroah-Hartmana, używając wobec zawieszonych opiekunów wyjątkowo ostrych sformułowań. Jego reakcja została odebrana jako sygnał, że najwyższe kierownictwo projektu akceptuje takie działania i nie zamierza ich kwestionować. Część społeczności popiera takie stanowisko, jako element sankcji po inwazji na Ukrainę, jednak wiele osób uważa, że open-source powinno wnosić się ponad politykę, konflikty i podziały.

Architekt stabilności jądra Linuksa

Niezależnie od kontrowersji Greg Kroah-Hartman pozostaje jedną z kluczowych postaci ekosystemu Linuksa. Od lat odpowiada za stabilne i testowe wersje jądra oraz nadzoruje kilkanaście podsystemów, w tym obsługę USB, TTY i rdzeń sterowników. Jego praca ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i niezawodność systemów używanych na milionach serwerów i urządzeń na całym świecie.

W 2018 roku, gdy Linus Torvalds czasowo wycofał się z aktywnego kierowania projektem, Kroah-Hartman przejął obowiązki lidera społeczności. Na początku 2026 roku pojawiły się informacje o planach wyboru nowego formalnego przywódcy Linuksa, a nazwisko Kroah-Hartmana coraz częściej pojawia się w tym kontekście jako jednego z głównych kandydatów.

Dorobek wykraczający poza jądro systemu

Lista osiągnięć laureata nagrody EOSA jest długa. Kroah-Hartman był jednym z twórców dystrybucji openSUSE Tumbleweed, rozwijanej nieprzerwanie od 2010 roku. Odegrał także kluczową rolę w powstaniu udev, menedżera urządzeń, który stał się standardem w nowoczesnych systemach Linux. Jego wkład w rozwój sterowników sprzętowych umożliwił stabilne działanie Linuksa na ogromnej liczbie platform.

To właśnie ten dorobek techniczny stanowi oficjalne uzasadnienie przyznania nagrody Excellence in Open Source Award 2026. Europejska Akademia Otwartego Oprogramowania podkreśla, że wyróżnienie dotyczy wpływu na rozwój wolnego oprogramowania w perspektywie wieloletniej.

Inni laureaci 

Podczas tegorocznej edycji nagród EOSA uhonorowano również innych przedstawicieli społeczności FOSS. Wyróżnienia trafiły do twórców i liderów projektów związanych z chmurą, archiwizacją kodu, edukacją sprzętową i otwartą nauką.

Europejska Akademia Otwartego Oprogramowania to organizacja powołana przez twórców i działaczy związanych z ruchem FOSS. Jej siedziba znajduje się w Belgii, a w planach jest przekształcenie struktury w pełnoprawną fundację non-profit. W proces jej powstania zaangażowana była Komisja Europejska, która od lat wspiera rozwój i promocję otwartego oprogramowania na terenie Unii.

Na czele EOSA stoi Daniel Stenberg, znany jako autor narzędzia curl. W skład akademii wchodzą także inne rozpoznawalne postacie świata open source, reprezentujące projekty takie jak VideoLAN, Drupal, Arduino czy Wikimedia. To właśnie ta grupa odpowiada za decyzje, które coraz częściej wykraczają poza czysto techniczne kryteria.