Budżetowy Ryzen 5 za kilkaset złotych bije nowe APU w kluczowym parametrze

Fakt, że APU nie oferują tyle linii PCIe, ile typowe desktopowe procesory, raczej nie powinien być zaskoczeniem dla nikogo, kto nieco bardziej wnikliwie śledzi ten rynek. Okazuje się jednak, że nowe układy Ryzen AI 400 oferują jeszcze mniej linii PCIe niż część poprzedników, co może mieć znaczenie przy rozbudowie komputera o wydajne GPU czy szybkie SSD.

Standardowe stacjonarne CPU AMD, takie jak Ryzen 7000 („Raphael”) i Ryzen 9000 („Granite Ridge”), dysponują 28 liniami PCIe. Cztery z nich trafiają do chipsetu, a reszta pozwala bez kompromisów obsłużyć kartę graficzną w ramach interfejsu PCIe 5.0 x16 oraz szybki nośnik NVMe. Dla porównania, seria Ryzen 8000G oferowała maksymalnie 20 linii (Phoenix) lub zaledwie 14 w wariancie Phoenix 2. Po odliczeniu połączenia z chipsetem realna liczba dostępnych linii była wyraźnie niższa. Nowe Ryzeny AI 400 mają zaś łącznie 16 linii PCIe. Po „podatku” dla chipsetu użytkownikowi zostaje 12 linii PCIe 4.0 do wykorzystania.

Układy Ryzen AI 400 oferują jeszcze mniej linii PCIe niż część poprzedników, co może mieć znaczenie przy rozbudowie komputera o wydajne GPU czy szybkie SSD.

Co to oznacza w praktyce?

12 linii wystarczy na konfigurację PCIe 4.0 x8 dla karty graficznej oraz PCIe 4.0 x4 dla SSD. Problem w tym, że to wyraźnie mniej niż oferują klasyczne Ryzeny. Dla przykładu, nawet budżetowy Ryzen 5 7500F pozwala na pracę GPU w trybie PCIe 5.0 x16 oraz SSD PCIe 5.0 x4 i wciąż zostawia zapas.

Różnica w przepustowości jest znacząca. PCIe 5.0 x16 zapewnia czterokrotnie wyższą przepustowość niż PCIe 4.0 x8, a także niższe opóźnienia. W przypadku nowoczesnych kart, takich jak GeForce RTX 5070 Ti czy Radeon RX 9070 XT, ograniczenie do PCIe 4.0 x8 oznacza wykorzystanie tylko części potencjału interfejsu. Średnia liczba FPS może nie spaść drastycznie, ale ucierpią tzw. 1% low i stabilność frametime.

To nie procesory do high-endowego gamingu

Czy to przekreśla sens zakupu Ryzen AI 400? Niekoniecznie. Te układy nie są projektowane z myślą o topowych kartach graficznych. PCIe 4.0 x8 to dokładnie tyle, ile wykorzystują m.in. Radeon RX 7600 czy karty z serii Intel Arc B-series. Co więcej, APU z tej rodziny mają stosunkowo mocne zintegrowane GPU i hybrydową konfigurację rdzeni Zen 5 oraz Zen 5C, ale jednocześnie ograniczoną pamięć cache L3. W praktyce, jeśli planujemy budowę komputera z wydajnym GPU klasy RX 9070 XT, lepszym wyborem pozostaną klasyczne Ryzeny 7000 lub 9000, a nawet część modeli 8000G.

Ryzen AI 400 to propozycja dla kompaktowych, energooszczędnych zestawów, nie dla maszyn z aspiracjami do high-endu.