Najlepszy ultrabook biznesowy? Test ASUS ExpertBook Ultra z ekranem OLED

W ostatnich tygodniach obserwujemy prawdziwy wysyp laptopów na bazie platformy Panther Lake od Intela i właśnie otrzymaliśmy do testów kolejny tego typu sprzęt. Tym razem mamy jednak do czynienia z jednym z najbardziej imponujących ultramobilnych biznesowych modeli klasy premium. ASUS ExpertBook Ultra wyróżnia się niezwykle kompaktową i lekką konstrukcją, kapitalną wydajnością na wat, niezwykle atrakcyjnym designem, wysokiej klasy dotykowym ekranem OLED oraz zabezpieczeniami zgodnymi z normą NIST SP 800-193 zapewniającymi najwyższy poziom ochrony i integralności danych.

ASUS ExpertBook Ultra to 14-calowy laptop napędzany procesorem Intel Core Ultra X7 358H ze zintegrowaną grafiką Arc B390 oraz NPU, który wspomagany jest przez 32 GB pamięci RAM i szybki dysk PCIe 5.0.

ASUS ExpertBook Ultra to 14-calowy laptop napędzany procesorem Intel Core Ultra X7 358H ze zintegrowaną grafiką Arc B390 oraz NPU, który wspomagany jest przez 32 GB pamięci RAM i szybki dysk PCIe 5.0. Co prawda do sprzedaży trafić mają także inne warianty, w tym z układem Core Ultra X9 388H z dwukrotnie większą pamięcią, ale w momencie pisania tego tekstu nie wiemy jeszcze, czy taka wersja trafi na nasz rynek. Mocną stroną urządzenia powinien być też matowy dotykowy ekran OLED o rozdzielczości 2880 x 1800 pikseli i odświeżaniu 120 Hz. Ale to nie wszystko, bo ta niepozorna maszyna ma do zaoferowania znacznie więcej niż wskazuje na to czysta specyfikacja. ASUS nie ustrzegł się jednak pewnych potknięć, a niektóre z nich są dość bolesne, więc zapraszamy na testy.

Podzespoły

Procesor

Sercem urządzenia jest procesor Intel Core Ultra X7 358H, czyli średniopółkowy przedstawiciel serii Core Ultra Series 3. Mówimy tu o CPU produkowanym w nowym procesie Intel 18A (przynajmniej Compute Tile) na bazie architektury Panther Lake, która według giganta z Santa Clara oferować ma efektywność Lunar Lake z wydajnością Arrow Lake. Jest to układ z 16-rdzeniowym CPU, bez obsługi Hyper-Threadingu, czyli wielowątkowości, o której Intel zapomniał już chyba na dobre. Jeśli chodzi zaś o konkretny podział klastrów, to zastosowano tu 4 rdzenie wydajnościowe (P - Cougar Cove) o taktowaniu Turbo Boost Max 3.0 do 4,8 GHz (bazowo 1,9 GHz), 8 efektywnych rdzeni (E - Darkmont) rozpędzających się do 3,5 GHz (bazowo 1,5 GHz) i 4 niskonapięciowe rdzenie (LPE - Darkmont) o prędkości do 3,3 GHz (bazowo 1,5 GHz). Podstawowe TDP tego procesora to 25 W, ale wartość Maximum Turbo Power wynosi 80 W. Układy z tej serii mogą ponadto obsłużyć pamięci LPDDR5X o prędkości aż 9600 MT/s.

Na pokładzie znajduje się także NPU - układ przetwarzania neuronowego, czyli specjalistyczny procesor zaprojektowany do efektywnego wykonywania zadań związanych ze sztuczną inteligencją (AI) i uczeniem maszynowym. Ten oferować ma wydajność na poziomie 50 TOPSów (Int8). 

Z naszego punktu widzenia znacznie ciekawsza wydaje się jednak nowa zintegrowana karta graficzna Arc B390, również bazująca na architekturze Xe3 (co ciekawe, ta produkowana jest w mniej zaawansowanym procesie Intel 3). To iGPU otrzymało 12 rdzeni Xe i tyle samo jednostek do obsługi ray tracingu. Taktowanie iGPU wynosi 2500 MHz, a grafika zapewniać ma także 122 TOPSów (Int8), czyli blisko 2,5x tego, co NPU. Nie będę się tu wgryzać w meandry architektonicznych zmian, ale warto nadmienić, że Intel obiecywał, że jego nowa integra oferować będzie o 50% wyższą wydajność graficzną w stosunku do Lunar Lake oraz Arrow Lake i w końcu pozwoli zastąpić dedykowane grafiki, pomimo bardzo niskiego limitu energetycznego, współdzielonego z CPU i nasze dotychczasowe testy tego iGPU rzeczywiście potwierdzały imponującą wydajność na wat. 

Pamięć RAM

ASUS ExpertBook Ultra otrzymał 32 GB niskonapięciowej pamięci LPDDR5X od Samsunga o bardzo wysokiej częstotliwości taktowania 9600 MT/s (to obecnie najszybsze RAM-y stosowane w laptopach) i relatywnie niskich (jak na tego typu pamięci) opóźnieniach CL32. Te umieszczono w ośmiu stosach po 4 GB każdy, a kości oczywiście wlutowane są na stałe, co jest typowe dla modułów LPDDR5X i ogranicza przyszłą modernizację tych podzespołów. Choć trzeba uczciwie przyznać, że 32 GB to wciąż bardzo przyszłościowa pojemność, nawet w obliczu posiłkowania się pamięcią operacyjną przez iGPU.

Pamięć masowa

W przypadku nośnika danych producent zainstalował pojedynczy dysk Samsung PM9E1 (MZVLC2T0HBLD). Ten korzysta ze standardu PCIe 5.0, co pokazują testy wydajności w popularnym benchmarku, bazuje na kościach TLC i autorskim kontrolerze Samsunga. Dysk o pojemności aż 2 TB oferuje sekwencyjny odczyt na poziomie 14000 MB/s i zapis przeszło 8500 MB/s. Nośnik ma tendencje do throttlingu podczas dłuższego obciążenia i jego prędkości losowe nie zachwycają, ale w praktyce i tak wypada wyraźnie szybciej od modeli PCIe 4.0. Otrzymujemy więc naprawdę wydajny dysk, który sprawdzi się nie tylko na potrzeby systemowego dysku i magazynu danych, ale powinien usatysfakcjonować także profesjonalistów zajmujących się renderowaniem czy obróbką danych w wysokich rozdzielczościach.

Łączność bezprzewodowa

ASUS ExpertBook Ultra wyposażony jest także w kartę sieciową Intel BE211, która obsługuje najnowszą generację łączności bezprzewodowej Wi-Fi, czyli Wi-Fi 7 ze wsparciem dla kanału o szerokości 320 Hz. Jest to niewątpliwie bardzo przyszłościowe rozwiązanie, nawet jeśli nie posiadacie jeszcze stosownego routera. Sprawdziliśmy możliwości układu Intela (BE201) na paśmie 6 GHz i udało nam się uzyskać 2344 MB/s, co jest bardzo dobrym wynikiem. Testy w ramach Wi-Fi 6 także wypadły bardzo dobrze, bo prędkości transferów sięgały 1871 Mb/s. Dodatkowo otrzymujemy obsługę Bluetooth 5.4.

Oprogramowanie

Na dysku preinstalowany jest standardowy dla ASUSa pakiet oprogramowania, włącznie z systemem Windows 11 Pro. Najważniejszym programem jest oczywiście MyASUS. Jest to swoiste narzędzie diagnostyczne, centrum aktualizacji sterowników czy wsparcia technicznego. Znajdziemy tu choćby rozwiązanie, które pozwala limitować poziom naładowania baterii do 80% lub 60%, co jest istotne z punktu widzenia jej żywotności.

Oczywiście istotnym elementem ASUS ExpertBook Ultra, jako sprzętu klasyfikującego się jako Copilot+ PC, jest też integracja sztucznej inteligencji (po szczegóły odsyłam do TEGO artykułu). ASUS stara się dołożyć coś od siebie w kwestii AI i udostępnia choćby aplikację MyExpert. Jest to zintegrowana platforma wykorzystująca sztuczną inteligencję, która pomaga zwiększyć produktywność, usprawnić pracę i uprościć codzienne zadania w różnych środowiskach biznesowych. Rozwiązanie łączy pięć inteligentnych funkcji w jednym przejrzystym i intuicyjnym interfejsie: 

• AI Chat - asystent czatu AI dostosowany do naszego urządzenia, który pomaga w szybkim tworzeniu podsumowań i tłumaczeniach, prowadzi przez ustawienia systemu ASUS i aplikacje oraz dostarcza informacje dotyczące gwarancji i napraw.

• Centrum wiedzy - zmienia dokumenty i obrazy w inteligentne centrum z możliwością wyszukiwania. Analizuje je w wielu formatach, korzystając z pytań i odpowiedzi, streszczeń, tłumaczeń i porównań, zwiększając tym samym naszą produktywność.

• Zaawansowane narzędzia - mają na celu zwiększyć naszą produktywność dzięki narzędziom AI w chmurze, zaprojektowanym, aby usprawnić pisanie, uporządkować skrzynkę odbiorczą i dostarczać inteligentniejsze podsumowania wiadomości e-mail.

• ASUS AI ExpertMeet - rejestruje i podsumowuje spotkania za pomocą AI Meeting Minutes. Oferuje także tłumaczenie w czasie rzeczywistym i automatyczne generowanie listy zadań do wykonania.

• Wyszukiwanie plików - kompleksowy menedżer plików, który płynnie łączy pliki lokalne i w chmurze, umożliwiając wyszukiwanie wszystkiego za pomocą jednego zapytania.

Budowa zewnętrzna i wykonanie

Naszym zdaniem ASUS tworzy jedne z najładniejszych i najbardziej stylowych ultrabooków na rynku, a ExpertBook Ultra tylko to potwierdza. Laptop urzeka przy pierwszym kontakcie, gdyż prezentuje się niezwykle stylowo, a do tego jest bardzo kompaktowy. Mierzy tylko 1,09 cm grubości (1,64 cm w najgrubszym miejscu) i waży zaledwie 0,99 kg, więc mówimy o jednym z najlżejszych urządzeń w tej klasie. 

Od jakiegoś czasu ASUS lubi wykorzystywać ceramikę w swoich notebookach, ale w tym przypadku nie zdecydował się na Ceraluminum, czyli połączenia aluminium i ceramiki, ale konstrukcję ze stopu magnezu i aluminium z powłoką Nano Ceramic, dzięki której stopień odporności sięga 9H w skali Mohsa. Ta chroni nie tylko przed zarysowaniami, ale również smugami i tłustymi plamami (choćby z palców) i w odróżnieniu od typowych gładkich, często błyszczących powierzchni laptopów, w tym wypadku otrzymujemy matowe wykończenie o nieco szorstkiej powierzchni, co jest ciekawą odmianą. Sprzęt dostępny jest poza tym w dwóch wersjach kolorystycznych: testowanej przez nas jasnej Morn Grey i ciemnej Jet Fog. 

Wzdłuż dolnej krawędzi ekranu umieszczono zintegrowany pasek białego podświetlenia nazwany ExpertLumi. Element ten pełni jednak wyłącznie funkcję wizualną, bo dioda LED zapala się jedynie podczas uruchamiania komputera oraz w trakcie logowania i nie ma innych praktycznych zastosowań - trochę zmarnowany potencjał. 

Do tego konstrukcja jest też całkiem sztywna i sprawia wrażenie bardzo solidnej. Co więcej, notebook otrzymał certyfikat militarny MIL-STD-810H, który potwierdza, że komputer radzi sobie nawet w skrajnych warunkach, co jest bardzo istotne w przypadku mobilnego sprzętu. Jeden element wykonania mocno jednak zawodzi, a chodzi o zawiasy, które są zbyt luźne i nie utrzymują pokrywy laptopa w wybranej pozycji. Wystarczy wziąć laptop do ręki, a klapa mocniej się otwiera lub zamyka, co potrafi być mocno irytujące (czasami daje to wrażenie, jakby cały komputer wypadał nam z dłoni). Wygląda jednak na to, że ASUS zdaje sobie z tego sprawę, gdyż zobowiązał się wyeliminować problem w egzemplarzach konsumenckich, które trafią ną rynek (my testujemy sprzęt przed premierą). Poza tym zawiasy pozwalają odchylić pokrywę tylko do ok. 160 stopni, a nie 180 stopni, ale to już się nie zmieni. 

Koniec końców, design to naszym zdaniem bardzo mocna strona ExpertBook Ultra. Jego elegancki styl podkreślony jest przez bardzo minimalistyczne wzornictwo z gładką klapą, na której umieszczono grawerowane logo ASUS. Nowoczesny styl podkreślają też bardzo smukłe ramki wokół ekranu, a dbałość o szczegóły widać tu na każdym kroku. To zdecydowanie produkt premium. 

Klawiatura 

Jeśli zaś chodzi klawiaturę, to otrzymujemy typową wyspową konstrukcję o klawiszach z dość niskim skokiem, który jest nieco gąbczasty, jak to w większości membranówek. Niemniej klawisze charakteryzują się przyjazną dla skóry powłoką UV excimer na nasadkach, która zapewnia gładkie i komfortowe w dotyku doznania podczas pisania, a jednocześnie zwiększa odporność na zużycie w trakcie długotrwałego użytkowania. Z racji tego, że mamy do czynienia z 14-calowym modelem, nie dziwi brak sekcji numerycznej, tym bardziej że ewidentnie brakuje na nią z miejsca. Nie jesteśmy jednak fanami pomniejszonych strzałek kierunkowych (góra/dół), bo ich ergonomia pozostawia wiele do życzenia. 

Sam układ jest jednak wygodny i bardzo szybko się do niego przyzwyczailiśmy. Świetnie prezentuje się też białe podświetlenie, którego intensywność można regulować w zakresie trzech stopni, a nawet aktywować automatyczną regulację iluminacji klawiszy. Producent nie zapomniał o iluminacji dodatkowych oznaczeń na klawiszach, a dodatkowo zastosował małe pomarańczowe diody informujące nas o nieaktywnym mikrofonie i wyłączonym dźwięku. Co ciekawe przyciski F1-F4 ze skrótami do kontrolowania dźwięku dodatkowo wyróżniono niebieskim paskiem. Oczywiście nie zabrakło też klawisza uruchamiającego Copilota, czyli AI od Microsoftu (ten zastąpił prawy Ctrl), a przycisk Power zintegrowano z czytnikiem linii papilarnych, choć szkoda, że nie udało się odseparować go bardziej od reszty klawiatury. 

Touchpad

O ile do samej klawiatury nie mamy uwag, gdyż uważamy ją za mocny punkt tego laptopa, tak haptyczny gładzik budzi w nas raczej mieszane uczucia. Dotykowy panel o szklanej powierzchni z jednej strony jest naprawdę sporych rozmiarów (ok. 12,7 x 8,7 cm), zgodnie z obietnicą zapewnia płynny ślizg palca i obsługę oburęcznych gestów, ale jego odpowiedź zwrotna jest tak słabo odczuwalna, że nigdy do końca nie wiemy, czy touchpad złapał nasz klik. Kontrowersyjnym rozwiązaniem jest też zlicowanie dolnej krawędzi gładzika z krawędzią obudowy laptopa, co może powodować przypadkowe naciśnięcia. 

Porty

Pod kątem dostępnych portów jest nieźle, ale mogło być lepiej, choć zdajemy sobie sprawę z ograniczeń tak smukłej i kompaktowej konstrukcji. I tak, z lewej strony znajdziemy HDMI 2.1 TMDS, Thunderbolt 4 (USB typu C) z obsługą monitorów zewnętrznych, Power Delivery i superszybkiego przesyłu danych 40 Gb/s, USB 3.2 Gen 2 typu A i pojedyncze gniazdo audio na słuchawki i mikrofon, a z prawej umieszczono po jednym USB 3.2 Gen 2 Type-A i Thunderbolt 4. W sumie więc niczego poza czytnikiem kart pamięci nie brakuje, ale trzeba jednak pamiętać, że jedno ze złączy USB typu C wykorzystywane będzie do podłączania zasilacza laptopa.

Audio

Pozytywnym zaskoczeniem okazała się też jakość dźwięku ExpertBook Ultra. Laptop otrzymał system audio składający się z sześciu głośników, a konkretniej dwie jednostki wysokotonowe i dwie podwójne niskotonowe. Z pewnością są to jedne najlepszych głośników wbudowanych w laptopa tej klasy, jakie testowaliśmy. Najbardziej chyba zaskakuje fakt, ile mocy potrafią wygenerować, a jednocześnie oferują czysty, klarowny dźwięk, który nie jest taki płaski jak w większości modeli. Pochwalić trzeba też wbudowane mikrofony, które sprawiają, że jesteśmy bardzo wyraźnie słyszani przez naszych rozmówców.

Sensory, kamera i zabezpieczenia biometryczne

Kamerka oferuje przyzwoitą jakość obrazu i nieźle radzi sobie nawet w gorszych warunkach oświetleniowych. Ma jednak tendencję do rozmydlania, a tradycyjnie pojawiają się też zaszumienie i prześwietlenia od strony okna. Warto odnotować, że możemy wykorzystać Windows Studio Effects do stosowania różnych filtrów podczas wideorozmów i rozmywania tła. Nie działa to może perfekcyjnie, ale generalnie sprawdza się, więc fani tego typu dodatków będą zadowoleni. 

Laptop otrzymał też kamerkę na podczerwień, która wykorzystywana jest do biometrycznego logowania do systemu (Windows Hello) z systemem rozpoznawania twarzy, a to nie wszystko, bo sprzęt pochwalić może się też obecnością czytnika linii papilarnych zintegrowanego z przyciskiem Power. Nie zabrakło nawet fizycznej przesłony kamerki, więc ASUS zadbał o nasze bezpieczeństwo

Jeśli zaś jestesmy przy kwestii bezpieczeństwa, to trzeba pamiętać, że mamy do czynienia z biznesowym produktem. ASUS mówi więc o poziomie korporacyjnym, w czym pomóc ma ExpertGuardian. Ten opiera się na rygorystycznych wytycznych NIST SP 800-193, chroniąc oprogramowanie układowe poprzez zapobieganie nieautoryzowanym zmianom i oferuje wykrywanie ataków oraz automatyczne przywracanie zaufanych wersji. Nie zabrakło też układu TPM 2.0, a sprzęt jest też PC z zabezpieczonym rdzeniem (Windows Secured-core PC), a pod jego maską kryje się procesor bezpieczeństwa Microsoft Pluton, zaprojektowany do bezpiecznego przechowywania poufnych danych, jak klucze szyfrowania.

Akumulator i czas pracy na baterii

ASUS chwali się, że zastosowany tu 4-komorowy akumulator o pojemności 70 Whr pozwoli nam na pełny dzień pracy (do 24 godziny). Sprzęt korzysta ze zintegrowanego w procesorze układu graficznego Intel Arc, a testowane przez nas maszyny na bazie platformy Intel Panther Lake rzeczywiście okazywały się bardzo energooszczędne. Przy jasności ustawionej na 50% z wyłączonym podświetleniem klawiatury, włączonym Wi-Fi i w trybie pracy Standard w teście baterii PCMark 10 uzyskaliśmy wynik przeszło 17 godzin. Nie jest to może żaden rekord, ale mówimy o akumulatorze, któremu daleko do maksymalnej dopuszczalnej w samolotach pojemności (99 Whr) i w tym kontekście wynik ten trzeba uznać za bardzo dobry. Sprzęt oferuje także szybkie ładowanie, pozwalając naładować 50% w 30 minut.

Wyświetlacz

Jedną z najmocniejszych stron laptopa ExpertBook Ultra jest niewątpliwie jego dotykowy wyświetlacz Tandem OLED. Notebook otrzymał 14-calowy panel o rozdzielczości 3K (2880 x 1800 pikseli, proporcje 16:10) i odświeżaniu 120 Hz (z obsługą zmiennej częstotliwości odświeżania w zakresie 30-120 Hz). Zastosowana matryca z racji braku klasycznego podświetlenia, w tym przypadku diody samoistnie generują światło, pozwala na uzyskanie absolutnej czerni (diody są po prostu wygaszane). Każdy, kto miał do czynienia z takim panelem, wie, że pod względem jakości obrazu, kolorów itd. LCD-ki nie mają startu do OLED-ów. 

Jedyną przewagą tych pierwszych może być wyższa jasność maksymalna, ale i tu matryca zastosowana przez ASUSa daje radę, bo osiąga przeszło 600 nitów szczytowej jasności w SDR, a w HDR 1400 nitów (choć taka wartość możliwa jest do uzyskania dla bardzo niewielkiego wycinka ekranu), co jest jedną z zalet nowych matryc Tandem OLED. Dużym atutem OLED-ów jest też nieosiągalnie niski dla LCD-ków czas reakcji pikseli, co oznacza praktyczny brak smużenia, co w połączeniu z wysoką częstotliwością odświeżania i mocną zintegrowaną grafiką zwiększa gamingowy potencjał laptopa, do czego wkrótce przejdziemy.

Co warto podkreślić, wyświetlacz zastosowany w ExpertBook Ultra posiada matową powierzchnię (Corning Gorilla Matte), co jest raczej rzadkością, jeśli chodzi o OLED-y i ma to swoje plusy i minusy. Z jednej strony nie musimy obawiać się odbijania obrazu oraz refleksów świetlnych, bo te są skutecznie niwelowane, ale z drugiej matowa powierzchnia wprowadza widoczną ziarnistość obrazu, co skutkuje tym, że ten wydaje się mniej ostry, a kolory mniej nasycone. 

Pokrycie gamutów sRGB i DCI-P3

Ustawienia fabryczne (tryb domyślny):

• Punkt bieli: 6850K
• Jasność bieli: 610,7 nitów
• Jasność czerni: 0 nitów
• Kontrast rzeczywisty: Nieskończony
• Średni błąd Detla E: 1,05 (sRGB) i 3,7 (DCI-P3)

Ekran jest szerokogamutowy i weryfikacja kolorymetrem potwierdziła, że mamy do czynienia z panelem, który śmiało może być wykorzystywany przez profesjonalistów. Producent obiecywał 100% pokrycie palety barw DCI-P3 i zastosowany ekran zanotował w naszym pomiarze 96,7% pokrycia tego gamutu, przy objętości 102,6%. Trzeba przy tym pamiętać, że jest to bardzo wymagający standard, wykorzystywany głównie w branży filmowej, dlatego tak wysokie wyniki zasługują na duże uznanie. W przypadku bardziej popularnego gamutu sRGB rezultaty także są bardzo dobre, ponieważ pokrycie wyniosło 99,1%, a objętość to aż 144,9%. Gorzej wypadło Adobe RGB, uzyskując odpowiednio 86,2% oraz 99,8%. Kolory domyślne zdają się nieco przesycone, ale można ograniczyć ten efekt stosownym profilem. Czerń zachwyca, a kąty widzenia są bardzo szerokie (178° w obu płaszczyznach). Organiczny wyświetlacz bardzo dobrze radzi sobie z technologią HDR (potwierdza to standard VESA CERTIFIED Display HDR True Black 1000), co wynika także ze specyfiki OLED-ów (ze względu na nieograniczony kontrast i możliwość kontroli emisji światła na poziomie subpiksela. potrafią dużo lepiej lokalizować efekty HDR).

Pochwalić trzeba również fabryczną kalibrację. Temperatura barwowa jest co prawda odrobinę zawyżona względem neutralnej wartość 6500K (6850K), ale średni błąd Delta E wynosi zaledwie 1,05 dla gamutu sRGB, co oznacza fantastyczną precyzję w reprodukcji kolorów zaraz po wyjęciu sprzętu z pudełka, bez potrzeby dodatkowej kalibracji. Przyczepić można się jedynie nieco do przebiegu gammy lokalnej, która rozjeżdża się w końcowych wartościach. 

Na pozytywny odbiór obrazu wpływa także brak typowych dla LCD-eków problemów z podświetleniem matrycy i efektów typu IPS Glow czy clouding. Na temat wypalania obrazu i powidoków w OLED-ach napisano już tak wiele, że nie będziemy się powtarzać. Trzeba jednak pamiętać, że wiele zależy od użytkowania i jeśli będziemy trzymać się pewnych zasad, to nie powinniśmy mieć problemów. Poza tym współczesne OLED-y korzystają z rozwiązań (tutaj jest to pakiet ASUS OLED Care), które niwelują tę przypadłość lub znacząco ją opóźniają. 

Na koniec omawiania ekranu warto także wspomnieć o jego zabezpieczeniu, bo ASUS zastosował szkło Gorilla® Glass Victus, które charakteryzuje się dużą odpornością na upadki i zarysowania (szkło na OLED-ach przeważnie bywa bardzo miękkie), zapewniając lepszą ochronę dla profesjonalistów będących w ciągłym ruchu.

Wnętrze i analiza układu chłodzenia (temperatury, throttling) + kultura pracy

Aby zdjąć dolny panel, musimy najpierw odkręcić 10 śrubek typu Torx (T5), ale samo podwozie schodzi już relatywnie łatwo i nie mieliśmy obaw o jego uszkodzenie podczas tego procesu. Kiedy się już się z tym uporamy, naszym oczom ukaże się układ chłodzenia, na który składają się dwa niewielkie wentylatory (55 mm + 60 mm), trzy rurki cieplne i radiator z aluminiowymi żeberkami o grubości 0,1 mm. W oczy rzuca się też fakt, że bateria zajmuje niemal połowę miejsca pod maską. Jak już wspominaliśmy, pamięci RAM są przylutowane do płyty głównej, a znajdziemy tu też tylko jeden slot M.2 na dyski SSD, więc w razie potrzeby rozszerzenia pamięci wewnętrznej komputera, trzeba będzie podmienić ten instalowany fabrycznie.

Testy przeprowadzaliśmy w trybie Wydajności, który podbija limit mocy procesora do blisko 65 W, ale jest to chwilowy peak, który szybko zostaje obniżony do 50 W, a w dłuższej perspektywie spada nawet do ok. 40 W. Niemniej jednak Intel Core Ultra X7 358H nawet przy takim limicie nie jest w stanie w pełni rozwinąć skrzydeł i w benchmarkach obciążających wszystkie rdzenie rozpędza się maksymalnie do poziomu 4,0 GHz na rdzeniach P, a wartość ta potrafi spadać chwilowo nawet do 3,7-3,8 GHz w trakcie dłuższego obciążenia. Rdzenie E i LPE przeważnie pracują z prędkościami odpowiednio 3,0 i 2,9 GHz. Throttling i cięcia w limitach mocy wynikają oczywiście z temperatur procesora. Ta podczas testu w Cinebench 2024 błyskawicznie dobijała nawet do 98℃, ale dość agresywnie była zbijana do 85℃. Laptop bez problemu zdaje jednak test stabilności w 3DMarku, co zresztą zobaczyć możecie poniżej. Grafika zaś praktycznie cały czas działała ze stabilną prędkością 2500 MHz i jej temperatura nie przekraczała 80°C.

Kultura pracy i temperatury obudowy

Jeśli chodzi o kulturę pracy i temperatury obudowy, to ASUS ExpertBook Ultra wypada w tych aspektach bez większych zastrzeżeń. Pod niewielkim obciążeniem laptop jest praktycznie bezgłośny, a w trybie Wydajność na maksymalnym obciążeniu generowany szum wynosi maksymalnie 42,1 dB(A), co jest przyzwoitym rezultatem. Temperatury obudowy w trakcie pracy nie przekraczają 50°C i takie wartości notowane są jedynie w miejscach wylotów ciepłego powietrza (górna krawędź). bez problemu można więc korzystać z laptopa nawet na kolanach. 

Wydajność gamingowa

Co prawda ASUS ExpertBook Ultra zdecydowanie nie jest maszyną dla graczy, ale testy wydajnościowe zaczynam od gier, bo zastosowane tu iGPU Arc B390 ma naprawdę duży potencjał. Co prawda w tym przypadku wyniki są nieco słabsze niż w testowanych przez nas laptopach z Core Ultra X9 388H, co jest jednak naturalne, choćby ze względu na wyższe taktowania CPU. Do tego trzeba pamiętać, że ExpertBook Ultra to sprzęt ważący niecały kilogram i mierzący niewiele ponad centymetr grubości w najsmuklejszym miejscu. Tak czy inaczej, Arc B390 zostawia wyraźnie z tyłu takie iGPU jak Intel ARC 140V czy AMD Radeon 890M i jest najwydajniejszą grafiką w swoim segmencie. Co do porównania z dedykowanymi grafikami NVIDII, mówimy o poziomie zbliżonym do GeForce RTX 3050 Ti, bo w zestawieniu z bardziej nowoczesnymi GPU musi uznać ich wyższość. Ba, posiłkując się techniką XeSS 3 z włączonym MFG (x2, x3 lub x4) jesteśmy w stanie grać w większośc tytułów na satysfakcjonującym poziomie w 1080p przy wysokich ustawieniach (czasem nawet z aktywnym ray tracingiem). Jeszcze niedawno byłoby to nie do pomyślenia w przypadku tego typu notebooka. 

Benchmark w Shadow of the Tomb Raider na ustawieniach Najwyższe, w rozdzielczości 1080p

Wydajność w benchmarkach syntetycznych

ASUS ExpertBook Ultra wypada bardzo dobrze pod względem wydajności procesora, a w przeliczeniu na wat nawet rewelacyjnie. Platforma Panther Lake oferuje znaczną poprawę w porównaniu do wcześniejszych układów z serii Lunar Lake, podczas gdy procesory Arrow Lake przeznaczone są raczej do wyższych limitów mocy. Szkoda jednak, że osiągi wyraźnie spadają podczas pracy na baterii, co w tego typu laptopach raczej nie powinno mieć miejsca, ale najwyraźniej producent postawił przede wszystkim na czas pracy urządzenia kosztem wydajności w takim scenariuszu. 

Opinia i ocena

ASUS ExpertBook Ultra to ultramobilny laptop biznesowy klasy premium, który już w pierwszym kontakcie robi duże wrażenie. Waży zaledwie 0,99 kg i ma smukłą obudowę ze stopu magnezu i aluminium z nietypową powłoką Nano Ceramic odporną na zarysowania. Wśród jego największych zalet wymienić trzeba niewątpliwie dotykowy ekran OLED 3K 120 Hz, który oferuje głęboką czerń, wysoki kontrast, szerokie kąty widzenia, niemal pełne pokrycie DCI-P3 i matową powłokę niwelującą refleksy. Kolejna mocna strona tego urządzenia to zaś wydajność, bo jego sercem jest Intel Core Ultra X7 358H, który zapewnia świetnie osiągi w przeliczeniu na wat, a do tego jest wspierany przez 32 GB LPDDR5X i dysk PCIe 5.0 2 TB. Zintegrowana grafika Arc B390 zapewnia wydajność porównywalną z dedykowanymi układami niższej klasy, pozwalając na profesjonalną obróbkę grafiki i nawet granie w 1080p. 

ASUS ExpertBook Ultra to ultramobilny laptop biznesowy klasy premium, który już w pierwszym kontakcie robi duże wrażenie.

Mało? Urządzenie może się pochwalić wysoką kulturą pracy, wentylatory są ciche, a temperatury obudowy i podzespołów utrzymują się na bezpiecznym poziomie, a w zakresie czasu pracy na baterii też nie ma powodów do narzekania - ExpertBook Ultra nie bije może żadnych rekordów, ale jest naprawdę dobrze. Klawiatura jest wygodna, podświetlana, choć pomniejszone klawisze strzałek mogą przeszkadzać. Nie do końca przypadł nam jednak do gustu haptyczny touchpad, który oferuje słabe sprzężenie zwrotne. Wśród słabszych stron trzeba też wskazać wysokie temperatury CPU oraz ograniczoną wydajność na baterii. Pomijamy zbyt luźne zawiasy, bo ASUS obiecał rozwiązać tę kwestię w egzemplarzach, które trafią na rynek.

Pozostaje jeszcze jeden istotny temat, czyli kwestia ceny, bo ASUS w momencie kiedy to piszemy jeszcze nie zdradził, ile kosztować będzie testowana przez nas konfiguracja, ale w niektórych sklepach pojawią się już oferty wskazujące na kwotę 13 999 zł (biorąc pod uwagę, że producent potwierdził nam cenę rzędu 12 999 zł za słabszą wersję, ta wydaje się być prawdziwa). To ogromne pieniądze, szczególnie, jak za laptopa bez dedykowanej grafiki. Opłacalność nie jest więc najmocniejszą stroną tego sprzętu, ale ten skierowany jest do konretnego grona odbiorcy, który jest w stanie dużo zapłacić za jakość. 
 

ASUS ExpertBook Ultra

ASUS ExpertBook Ultra - ocena

 ASUS ExpertBook Ultra - zalety:

• Znakomity dotykowy matowy ekran Tandem OLED 3K
• Design
• Waga i wymiary
• Wysoka wydajność CPU i mocne iGPU (Panther Lake daje radę)
• Świetna jakość wykonania i mobilność
• Klawiatura 
• Porty USB-C/USB4 oraz szybkie Wi-Fi 7
• Długi czas pracy na baterii
• Niezłe głośniki
• Wygodna klawiatura

 ASUS ExpertBook Ultra - wady:

• Bardzo wysoka cena
• Wlutowana pamięć RAM
• Temperatury CPU pod obciążeniem
• Touchpad nie przypadł nam do gustu

Cena (na dzień publikacji): 13999 zł (kup w x-kom)

Gwarancja: 24 miesiące

 

Sprzęt do testów dostarczyła firma: