Altman miażdży pomysł Muska. „Orbitalne centra danych to absurd”

Pomysł budowy centrów danych sztucznej inteligencji na orbicie od miesięcy elektryzuje branżę technologiczną. Wizjonerzy pokroju Elon Musk oraz Jeff Bezos publicznie rozważają scenariusz, w którym obliczeniowe serce AI unosi się nad Ziemią, korzystając z energii słonecznej i pozbawione ograniczeń infrastrukturalnych. Teraz do dyskusji w ostrych słowach włączył się Sam Altman, szef OpenAI, nazywając tę koncepcję na obecnym etapie „absurdalną”.

W trakcie konferencji prasowej Altman stwierdził, że świat technologii nie znajduje się jeszcze w punkcie, w którym orbitalne centra danych mają ekonomiczne i techniczne uzasadnienie. Wskazał na prostą kalkulację kosztów wynoszenia ładunków w kosmos oraz na problemy serwisowe. W jego ocenie naprawa uszkodzonego procesora graficznego na orbicie pozostaje wyzwaniem nieporównywalnym z operacjami prowadzonymi w tradycyjnych obiektach naziemnych.

Ekonomia startów kontra rachunek za energię

Dyskusja o orbitalnych data center opiera się na założeniu, że przestrzeń kosmiczna oferuje niemal nieograniczoną energię słoneczną oraz brak lokalnych barier środowiskowych. Entuzjaści tej wizji wskazują, że umieszczenie infrastruktury AI poza Ziemią pozwoliłoby ominąć ograniczenia sieci energetycznych i rosnące napięcia regulacyjne wokół zużycia prądu przez centra danych.

Altman zwraca uwagę na rachunek ekonomiczny. Wyniesienie 800 kilogramów na niską orbitę okołoziemską przy użyciu rakiety SpaceX to dziś wydatek rzędu kilku milionów dolarów. Tymczasem pojedyncza szafa obliczeniowa oparta na platformie Nvidia NVL72 z układami GB200 waży ponad tonę, nie licząc systemów chłodzenia, zasilania i łączności. Przy obecnych cenach nawet hurtowe kontrakty na starty nie zmieniają fundamentalnej bariery kosztowej.

W praktyce budowa pełnoskalowego centrum danych w kosmosie wymagałaby wyniesienia dziesiątek, a nawet setek ton sprzętu. Do tego dochodzi infrastruktura energetyczna i radiacyjna ochrona systemów. W porównaniu z inwestycją w naziemne farmy serwerowe, zlokalizowane w regionach o taniej energii, różnica w nakładach kapitałowych pozostaje ogromna.

Problem promieniowania i technologii produkcji

Kwestia kosztów to tylko część układanki. Najnowocześniejsze akceleratory AI powstają w zaawansowanych procesach technologicznych, takich jak N4 opracowany przez TSMC. Układy tego typu nie są projektowane z myślą o środowisku o podwyższonym poziomie promieniowania. W przestrzeni kosmicznej oznacza to ryzyko częstych błędów i awarii.

Rozwiązania odporne na promieniowanie istnieją, lecz opierają się na znacznie starszych procesach produkcyjnych. Oznacza to drastyczny spadek wydajności w porównaniu z najnowszymi generacjami GPU i CPU wykorzystywanych do trenowania modeli AI. Przeniesienie obliczeń do kosmosu wymagałoby opracowania nowych technologii półprzewodnikowych łączących wysoką moc obliczeniową z odpornością na warunki orbitalne.

Ambicje Muska i Bezosa

Mimo krytyki ze strony Altmana, wizja orbitalnych centrów danych nie znika z agendy branży kosmicznej. Blue Origin oraz SpaceX inwestują w rozwój rakiet wielokrotnego użytku i systemów transportowych o rosnącej ładowności. W tle pojawiają się koncepcje megakonstelacji satelitów przetwarzających dane bezpośrednio na orbicie.

Zwolennicy tej strategii podnoszą argument o przyszłej skali zapotrzebowania na moc obliczeniową. Modele generatywne, symulacje przemysłowe i systemy autonomiczne wymagają coraz większych zasobów. W długim horyzoncie czasowym kosmos może stać się naturalnym rozszerzeniem infrastruktury cyfrowej.

Altman tonuje nastroje. Jego zdaniem orbitalne centra danych nie odegrają znaczącej roli w tej dekadzie. Rynek AI wciąż znajduje się w fazie gwałtownej ekspansji na Ziemi, a inwestycje koncentrują się na optymalizacji istniejących łańcuchów dostaw, poprawie efektywności energetycznej oraz budowie nowych kampusów serwerowych w krajach oferujących stabilne źródła energii.