Płacz, ból i zgrzytanie zębów. Czy z DDR4 jest tak samo i czy w ogóle warto? Nasza analiza

Podwyżka cen pamięci RAM DDR5 uderzyła w nas jak grom. Niby były znaki na niebie i ziemi, ale każdy myślał, że jakoś to się rozejdzie po kościach. Przypomnijmy, że nie mówimy o podwyżce 20, czy 50%, ale o 300% do… 500%. To w praktyce zrujnowało plany tych, którzy właśnie mieli modernizować sprzęt o nowe procesory, które wykorzystują właśnie pamięci DDR5. Winę za to ponoszą głównie hiperskalerzy wykupujący zapasy pamięci do centrów obliczeniowych AI.

Ale chwila, chyba przesadzasz z tymi 500%... No to patrzcie na to - w lipcu ubiegłego roku kupiłem zestaw DDR5 2 x 16 GB 7000 MT/s CL32 za 517 złotych. 

 

Sprawdziłem sytuację na dziś dzień i obecnie ten sam zestaw potrafi kosztować… 2599 zł (zestaw CL36 można wyrwać za 1999 zł) i to mówimy o cenach w czołowych polskich sklepach. Można to określić tylko słowem - masakra. Gdyby człowiek wiedział, to by od razu kupił zestaw 64 GB, ale i tak można powiedzieć, że nie wyszedłem na tym najgorzej.

 

Skoro ceny DDR5 skoczyły do tak absurdalnego poziomu, nic dziwnego, że podniosły się głosy o pozostaniu przy DDR4. Pamięci te wciąż dają radę, a i ciekawe procesory przecież też się znajdą. Doszło do tego, że zaczęto apelować do AMD o wznowienie produkcji, bądź wprowadzenie na rynek nowych procesorów X3D dla podstawki AM4. Zaraz zaraz, ale czy to ma w ogóle jakiś sens? Plan był sprytny, ale…

Ceny RAM DDR4… też wzrosły

Niestety, ceny pamięci DDR4 również poleciały w górę. Za zestaw 16 GB (3200 MHz) płaciliśmy na początku roku około 150 złotych, a obecnie najtańszy taki zestaw jaki znalazłem kosztuje ponad 450 zł. A nie brakuje sklepów gdzie ceny zestawów DDR4 2 x 8 GB 3200 MHz zaczynają się od 750 zł. 

Przyczyn jest sporo - spadek produkcji na rzecz DDR5 i HBM, zakończenie produkcji DDR4 przez Samsunga, Hynix i Microna oraz wcale nie malejący popyt serwerowy. W samym tylko Q3 zaobserwowano wzrost cen pamięci DDR4 o 50%. Najtańszy (sensowny, czyli 6000 MT/s i CL30) 16-gigabajtowy zestaw DDR5 jaki znalazłem to prawie 1600 zł - jest to całkowicie nieopłacalny deal, bo za nieco większą cenę dostaniemy zestaw DDR5 32 GB. Za wyjątkowo słaby zestaw 16 GB 5600 MT/s CL40 (niskie taktowanie i wysokie opóźnienia) zapłacimy około 1200 zł.

Jeśli spojrzymy na ceny zestawów 32 GB (2 x 16 GB) to w przypadku DDR4 3200 MT/s szykujmy co najmniej ponad 800 zł. W przypadku 32-gigabajtowego zestawu DDR5 o znośnych parametrach (6000 MT/s i CL36) mówimy o kwotach zaczynających się od 1900 zł.

Z tych wszystkich wyliczeń wynikają dwie rzeczy:

• ceny zarówno DDR5, jak i DDR4 poszły ostro w górę - za kwotę która rok temu wystarczyła na 32 GB dobrej pamięci DDR5, dziś kupisz 16 GB DDR4

• jeśli masz do wydania na pamięć RAM 500-800 zł, a nie 1600-2000 zł, to i tak zostaje ci tylko DDR4

Dobra, to niech będą DDR4, ale jaki procesor do nich wybrać?

Jeśli myślałeś, że przeczekasz zapaść na pamięci RAM na procesorze AMD AM4 z serii X3D, to mam… kolejne kiepskie wieści. Obecnie w polskich sklepach na próżno szukać modeli X3D dla podstawki AM4. A inne ciekawe modele? W sklepie Xkom znajdziemy choćby Ryzena 5 5500 za 350 zł (6 rdzeni/12 wątków), Ryzena 7 5700 za 550 zł (8 rdzeni/16 wątków), a Ryzena 9 5900XT za 1230 zł (16 rdzeni/32 wątki). Kuknijcie na ranking procesorów, żeby zobaczyć, na jaką wydajność możecie liczyć.

 

Generalnie jest z czego wybierać, chociaż oczywiście dla gracza najlepiej by się tu sprawdziły modele X3D, które u nas można kupić co najwyżej z drugiej ręki. Faktycznie, gdyby firma AMD teraz wprowadziła na globalny rynek (a nie jak choćby 5500X3D) nowy model X3D dla podstawki AM4, to mógłby się on cieszyć dużą popularnością. Szanse na to są jednak małe.

No to może Intel? Wiadomo, że przez Core 13 i 14-generacji (podstawka LGA 1700) Intel stracił zaufanie użytkowników, ale najwięcej awarii z powodu degradacji, czy zbyt wysokiego napięcia dotyczyło topowych modeli, może więc nie wydziwiać i brać Intela? BIOSy płyt głównych powinny być dawno połatane minimalizując ryzyko awarii, chociaż czy faktycznie całkowicie rozwiązują one problem - tego nie wie nikt. "Biedny" Intel Core i3-14100F kosztuje około 450 zł (4 rdzenie/8 wątków), przyzwoity Intel Core i5-14400F około 790 zł (10 rdzeni/16 wątków), a Intel Core i7-14700F około 1250 zł (20 rdzeni/28 wątków). W wyśrubowane do niemożliwości modele Core i9 raczej bym się nie pchał, ale co kto lubi (np. ryzyko). Wybierając modele 13-tej lub 12-tej generacji możemy zaoszczędzić dodatkowo parę złotych. Nie zapominajcie, że płyty główne dla podstawki Intel LGA 1700 występują zarówno w wersjach DDR4, jak i DDR5 (procesory te są wyposażone w dwa kontrolery RAM) - w takiej sytuacji głupio byłoby się pomylić…

Kryzys na rynku pamięci RAM - nie ma lekko

Powtórzmy, że obecnie za 16-gigabajtowy zestaw RAM DDR4 3200 MT/s zapłacimy tyle, ile rok temu za konkretne pamięci DDR5 7000 MT/s o pojemności 32 GB. Czy warto pchać się w DDR4? Jest to dyskusyjne, ale jak się nie ma kasy na DDR5, to innego wyjścia po prostu nie ma.

Za granicą pierwsi sprzedawcy gotowych zestawów komputerowych zaczęli je oferować w wersji… bez pamięci RAM. Szalejące ceny RAM to jednak nie jedyny problem rynku PC.