Upgrade sprzętu musi poczekać? To zapewni wzrost wydajności na starym PC

Miałeś w planach modernizację swojego PC do platformy na DDR5? Szalejące ceny RAM na pewno sprawiły, że ten cały upgrade musi poczekać. Do tego czasu warto zadbać, aby nasz wysłużony komputer działał jak najszybciej, a jest na to kilka sposobów. W miarę przystępne ceny elektroniki przyzwyczaiły nas, że w przypadku modernizacji wymienialiśmy po prostu komputer na nowy, nawet jeśli stary sprzęt sprawował się jeszcze całkiem nieźle. Sytuacja się jednak zmieniła, a nic nie wskazuje na to, że wkrótce może być lepiej, a wręcz przeciwnie - zapowiadane są podwyżki coraz to kolejnych podzespołów. 

Czytelnicy IT Hardware na pewno znają wiele sposobów na to, by komputer działał jak najszybciej - na czele z podkręcaniem, czy wykorzystaniem zaawansowanych skalerów/frame gen w grach. Czy jednak wykorzystałeś wszystkie opcje? Sprawdź.

Jak przyśpieszyć stary PC?

Zakładamy, że pozostajesz na starej platformie, najprawdopodobniej opartej na DDR4, np. AMD AM4, czy też Intel LGA 1700. Na te platformy wciąż dostępne są przyzwoite procesory i nie warto z miejsca spisywać ich na straty. Zwłaszcza, że ceny nowych komputerów opartych na DDR5 poszybowały pod sufit.

Cały PC / obudowa

• Wyczyść komputer z kurzu ze szczególnym wskazaniem na radiatory i wentylatory. Im podzespoły będą się mniej nagrzewać, tym będą mogły przez dłuższy czas utrzymać wyższe taktowanie.
• Jeśli wewnątrz obudowy dosłownie się gotuje, to rozważ instalację dodatkowego wentylatora
• Zaktualizuj BIOS płyty głównej oraz sterowniki chipsetu do najnowszej wersji
• Zainstaluj na nowo system lub jeśli nie chcesz tracić czasu - po prostu zresetuj komputer do stanu początkowego za pomocą opcji Windows.

Karta graficzna

• Zaktualizuj sterowniki karty graficznej
• Upewnij się, że funkcja ReSize BAR jest włączona (w systemie zrobisz to za pomocą GPU-Z). Teoretycznie w nowych BIOS funkcja powinna być uruchomiona automatycznie, ale warto to sprawdzić. Funkcja ta nie działa w przypadku zintegrowanych grafik.
• W grach korzystaj z zaawansowanych opcji upscalingu (FSR/DLSS/XeSS) i generowania klatek (o ile masz monitor o odświeżaniu wyższym niż 60 Hz). Jeśli dana gra nie ma takich funkcji wykorzystaj te wbudowane w sterowniki karty graficznej - w przypadku Radeonów jest to RSR (Radeon Super Resolution) i AFMF (AMD Fluid Motion Frames), a w przypadku kart GeForce NIS (NVIDIA Image Scaling) i NSM (NVIDIA Smooth Motion)
• Wykorzystaj narzędzia jak DLSS Swapper by podmienić biblioteki DLSS/FSR/XeSS w grach na najnowsze - możesz uzyskać lekkie poprawienie jakości grafiki i szybkości działania
• Zwiększ wydajność karty graficznej - w najprostszy sposób za pomocą oprogramowania producenta, które oddaje możliwość stosowania profili (cisza/wydajność). Możesz też skorzystać z narzędzi jak MSI Afterburner, gdzie na początek możesz zwiększyć limit energetyczny, co jest najprostszą formą podkręcenia. Niektóre karty graficzną mają też fizyczny przełącznik trybu wydajności. Doskonałe efekty daje też undervolting
• Stara karta graficzna wciąż nie daje rady, ale masz za to szybki internet? Wykorzystaj serwisy do streamowania gier jak GeForce NOW. W ten sposób zagrasz w Cyberpunka 2077 z ray-tracingiem i 240 klatkach na sekundę nawet na ziemniaku. Wśród alternatyw jest również Amazon Luna
• Ostatecznie wymień kartę graficzną na nowszy model. Dzięki wsparciu nowych technologii (jak choćby MFG w GeForce RTX 5000) dają one znacznie większe możliwości w przyspieszeniu działania gier

 

Procesor

• Jeśli nie wymieniałeś pasty termoprzewodzącej od kilku lat, to warto zrobić to teraz
• Wykorzystaj undervolting i podkręcanie, by wykrzesać ze starego procesora jeszcze trochę mocy. Jeśli nie chcesz się bawić w ręczne OC po prostu wykorzystaj automatyczne opcje dostępne w UEFI BIOS
• Jeśli daje to mizerne efekty rozważ wymianę procesora na nowszy model, bez zmiany płyty głównej. Masz Ryzen 5 5500 lub nawet starszy? Wymień go na Ryzen 7 5800X
• Jeśli masz wybrane procesory Intela (nie tylko Core Ultra, ale również Core 12, 13 i 14 generacji - chociaż w przypadku starszych modeli wsparcie jest ograniczone), sprawdź czy w systemie aktywna jest funkcja APO. Powinna ona działać automatycznie, o ile włączone są odpowiednie opcje w UEFI BIOS. Konkretnie mowa tu o Intel Dynamic Tuning Technology (Intel DTT) oraz Intel Platform Innovation Framework (Intel IPF). Możliwa jest również obsługa ręczna (Intel Application Optimizer). Dzięki APO możesz uzyskać szybsze działanie gier

 

Pamięć RAM

• Sprawdź czy pamięć RAM działa z pełnią swoich możliwości, czyli czy włączone są profile XMP/EXPO - a jeśli tak, czy działają prawidłowo (zgodnie ze specyfikacją, a nie poniżej, co czasem się zdarza)
• Dodatkowo możesz spróbować podkręcić RAM (zwiększyć taktowanie), lub zmniejszyć opóźnienia (CL)
• Przydałoby się więcej RAM? Tu może być słabo, bo ceny DDR4 też poszły w górę, chociaż nie tak bardzo jak DDR5. Jeśli chcesz rozbudować RAM DDR4 poszukaj pewnych ogłoszeń z używanym sprzętem

 

SSD

• Zaktualizuj BIOS dysku za pomocą oprogramowania producenta
• Sprawdź (np. za pomocą OCCT), czy dysk NVMe się nie przegrzewa, a tym samym nie pracuje z pełnią swoich możliwości - jeśli ma to miejsce, zastosuj radiator M.2
• Wciąż masz SSD SATA, a ceny SSD NVMe nie zachęcają do upgrade'u? Kup drugi taki sam model i połącz go w matrycę RAID0, dzięki czemu podwoisz pojemność i transfery. Nie zapomnij włączyć obsługi RAID w UEFI BIOS

Pora jest kiepska na kupno nowego sprzętu - w wielu przypadkach lepiej jest zmodernizować stary

Fajnie jest mieć sprzęt oparty na najnowszych rozwiązaniach, ale prawda jest taka, że dzięki kilku trikom i być może wymianie jednego, czy dwóch podzespołów nasz stary komputer złapie drugi oddech i posłuży nam jeszcze trochę czasu - przynajmniej do kolejnych spadków cen.