GPS przyszłości nie istnieje. Wydali 8 miliardów dolarów i zero efektu

Jeden z najdroższych i najbardziej ambitnych projektów technologicznych amerykańskiej armii znalazł się w krytycznym momencie. System sterowania satelitami GPS nowej generacji, rozwijany przez ponad dekadę, nadal nie działa zgodnie z założeniami. W grę wchodzi ogromna infrastruktura, bezpieczeństwo militarne i miliardy dolarów, które mogą nigdy nie przynieść oczekiwanego efektu.

Program OCX, czyli Next Generation Operational Control System, powstał jako fundament przyszłości wojskowej nawigacji satelitarnej. Za jego realizację odpowiada RTX Corporation, dawniej znane jako Raytheon. Kontrakt podpisano jeszcze w 2010 roku, a pierwsze wdrożenie planowano na 2016.

Dziś mówimy o projekcie, który kosztował już około 8 miliardów dolarów i nadal nie osiągnął pełnej gotowości operacyjnej. System miał zarządzać ponad 30 satelitami GPS, w tym nowoczesną konstelacją GPS III, oraz obsługiwać nowe, odporne na zakłócenia sygnały wojskowe.

Oficjalne przejęcie systemu przez Siły Kosmiczne USA w 2025 roku dawało nadzieję na przełom. Rzeczywistość szybko zweryfikowała te oczekiwania.

Modernizacja GPS miała być filarem przewagi technologicznej. Zamiast tego stała się symbolem trudności w realizacji wielkich projektów IT.

Testy ujawniły poważne błędy

Po przejęciu OCX rozpoczęto szeroko zakrojone testy w realnych warunkach. Wykorzystano prawdziwe satelity, stacje naziemne oraz sprzęt użytkowników wojskowych. Efekt okazał się rozczarowujący. Problemy pojawiły się praktycznie w każdym podsystemie. Wiele z nich ma charakter krytyczny i wciąż nie doczekało się rozwiązania. Informacje przekazane do Kongresu przez przedstawicieli Pentagonu nie pozostawiają złudzeń – projekt nadal zmaga się z poważnymi błędami technicznymi i opóźnieniami.

W efekcie wojsko zaczęło rozważać scenariusz, który jeszcze niedawno wydawał się nie do pomyślenia: całkowite anulowanie programu.

GPS na polu walki. Stawka jest ogromna

Nie chodzi wyłącznie o technologię. System GPS ma dziś kluczowe znaczenie dla operacji militarnych na całym świecie. Szczególnie istotne są nowe sygnały wojskowe, znane jako kod M, które mają zwiększyć odporność na zagłuszanie i fałszowanie sygnału.

Zagrożenia w tej dziedzinie rosną. Współczesne konflikty, zwłaszcza w Europie Wschodniej i na Bliskim Wschodzie, pokazały skalę problemu z zakłócaniem GPS. Fałszywe sygnały potrafią wprowadzać w błąd systemy nawigacyjne samolotów, okrętów i rakiet.

Bez sprawnego OCX pełne wykorzystanie tych nowych możliwości pozostaje ograniczone. Armia musi polegać na starszym, modernizowanym systemie, który miał już dawno odejść do historii.

Lawina błędów i kosztownych decyzji

Problemy projektu sięgają wielu lat wstecz. Biuro Kontroli Rządu już wcześniej wskazywało na błędne decyzje zakupowe, niedoszacowanie skali trudności oraz problemy z inżynierią systemów. Wysoki poziom błędów w kodzie, trudności z wdrożeniem zabezpieczeń cybernetycznych i brak odpowiedniej koordynacji między wykonawcą a rządem doprowadziły do spirali opóźnień i rosnących kosztów.

Program był kilkukrotnie restrukturyzowany. Każda kolejna próba naprawy przynosiła nowe komplikacje.

Co dalej z OCX?

Dziś Pentagon analizuje kilka scenariuszy. Jednym z nich jest dalsze rozwijanie starego systemu kontroli GPS zamiast wdrażania OCX. Taki ruch oznaczałby przyznanie się do porażki po 16 latach prac. Przedstawiciele wojska przyznają otwarcie, że sytuacja jest napięta. Program pozostaje jednym z najbardziej problematycznych przedsięwzięć w historii amerykańskich systemów kosmicznych.