Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI. Oto płyta z generatorem zegara

W dzisiejszym teście pod lupę trafia płyta MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI. Będę się więc przyglądał sprzętowi firmy z jednym z najbogatszych portfolio w branży, gdyż w ofercie MSI, poza tą kategorią komponentów, są także karty graficzne, nośniki SSD, obudowy, zasilacze oraz chłodzenia CPU. Innymi słowy, gdyby ktoś chciał, to można złożyć prawie cały zestaw z części jednego producenta. A wracając do recenzowanej płyty, to model na bardziej budżetowym chipsecie B850, który w zestawieniu z X870E udostępnia mniej portów USB/SATA czy linii PCIe oraz nie nakłada obowiązku użycia kontrolera USB4, co pozwala obniżyć koszty. Co do ceny, w chwili pisania tekstu za omawianą płytę trzeba było zapłacić około 960 zł, ale biorąc pod uwagę, że jest to nowość, kwoty w cennikach za jakiś czas powinny się obniżyć, co poprawi jej konkurencyjność.

MAG B850 TOMAHAWK WIFI to płyta, która niedawno pojawiła się w ofercie firmy MSI. Zobaczmy, co potrafi i czy warto mieć ją na oku.

 Czy Radeony RX 6000 wciąż są dobrze wspierane przez sterowniki? Test w Black Ops 7

Komentarz odnośnie specyfikacji testowanej płyty głównej

Od strony wizualnej płyta główna MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI wygląda jak typowy przedstawiciel tej serii, co oznacza sporo czerni, zielone akcenty na radiatorach, a także brak podświetlenia LED. Producent postawił zatem na klasykę, a jeżeli chodzi o chłodzenie, o warunki termiczne sekcji zasilania dbają dwa spore radiatory, a kolejne dwa zajmują się schładzaniem nośników M.2. W temacie VRM firma MSI chwali się 14-fazowym rozwiązaniem dla rdzeni procesora z 80 A tranzystorami, co w teorii oznacza zapas również w kontekście topowych CPU z dwoma chipletami, a czy tak jest w praktyce, to sprawdzą testy temperatur. Przechodząc do specyfikacji, dostajemy PCIe 5.0 dla karty graficznej oraz jednego dysku M.2, trzy sloty M.2, LAN 5 Gb/s oraz Wi-Fi 7, solidne audio na kodeku Realtek ALC4080 i szybkie porty USB 3.2 Gen 2 oraz Gen 2x2. Co ciekawe, chipset B850 nie nakłada obowiązku zgodności slotu PCIe dla GPU z PCIe 5.0, jednak producenci płyt często ją zapewniają, tak jak zrobiła to firma MSI. Ponadto nabywca dostaje szereg rozwiązań podnoszących ergonomię w ramach pakietu EZ DIY, o których więcej będzie później.

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: opakowanie

Recenzowaną MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI otrzymałem w średnich rozmiarów pudełku, którego kolorystyka oscyluje wokół odcieni szarości oraz barw zielonej i pomarańczowej, która występuje w logo chipsetu. Na froncie odnajdziecie nazwę płyty oraz wykaz zgodności z innymi komponentami czy standardami, a na odwrocie zdjęcie produktu, specyfikację techniczną oraz przegląd rozwiązań zastosowanych przez producenta.

Lista dodatków przedstawia się następująco:

• jeden kabel SATA,
• skrócona instrukcja obsługi i naklejki na kable,
• dodatkowy zatrzask dla dysku M.2,
• antena do karty Wi-Fi 802.11 a/b/g/n/ac/ax/be,
• przedłużka dla pinów frontowego panelu obudowy,
• kabel 1-do-3 dla złącza EZ Conn,
• klucz do odkręcania zatrzasków dla dysków M.2,
• kartka zachęcająca do wzięcia udziału w Shout Out for MSI.

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: budowa

Płyta MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI wykorzystuje laminat o wymiarach odpowiadających standardowi ATX, tj. nie musicie obawiać się utrudnień podczas montażu w mniejszych obudowach, gdzie "wciśnięcie" konstrukcji E-ATX byłoby skomplikowane lub niemożliwe. Radiatory sekcji zasilania są sporych rozmiarów, zaś kolorystyka tego modelu to kombinacja czerni oraz odrobiny jasnej zieleni, która zapewnia elegancki wygląd.

Do dyspozycji nabywcy oddano osiem, nienagannie rozmieszczonych, 4-pinowych złącz wentylatorów. Wszystkie gniazda umożliwiają pracę w trybach PWM oraz napięciowym, tzn. nie ma problemów z konfiguracją półpasywną - firma MSI od dłuższego czasu stanowi w tej kwestii wzór do naśladowania. Gwoli ścisłości warto jeszcze dodać, że jedno zostało opisane jako "PUMP_SYS1", tak więc w teorii ma służyć do zasilania pompki zestawu chłodzenia wodnego typu AIO, niemniej w praktyce nic nie stoi na przeszkodzie, aby wykorzystać je również do innych celów. Złącze "CPU_FAN1" dopuszcza obciążenie do 2 A (24 W), "PUMP_SYS1" do 3 A (36 W), za to pozostałe do 1 A (12 W). Co ciekawe, z pinów EZ Conn (pod gniazdem ATX 24-pin) można otrzymać jeszcze jedno złącze wentylatora, za pomocą kabla z zestawu i udostępnia on też wyprowadzenie jednego portu USB 2.0 i piny dla diod LED ARGB.

Radiatory sekcji i chipsetu zostały przymocowane za pomocą śrubek, co jest dobrym posunięciem. Poza większą trwałością materiału, taki sposób instalacji to także szybszy i zdecydowanie łatwiejszy demontaż, co zaoszczędzi nerwów potencjalnemu nabywcy. Pod tym względem plus dla inżynierów firmy MSI, tym bardziej, że to nie koniec udogodnień, gdyż pierwszy radiator M.2 zdejmujemy oraz zakładamy beznarzędziowo i to samo dotyczy instalacji nośników, a do blokowania oraz zwalniania zatrzasku karty graficznej jest przycisk. Przy czym dolny radiator M.2 w dalszym ciągu jest przykręcony śrubkami, więc w jego przypadku bez śrubokrętu się nie obejdzie.

Zaprojektowana przez MSI sekcja zasilania składa się z siedmiu faz z podwojonymi komponentami dla rdzeni oraz dwóch faz dla SOC. Sercem VRM jest kontroler PWM MP2857 produkcji Monolithic Power Systems, a tranzystory to MP87670 od tej samej firmy. Niestety, o tych ostatnich, podobnie jak o kontrolerze, obecnie nie wiemy dużo, bo pełne karty charakterystyki (ang. datasheet) nie są upublicznione, jednakże z dostępnych informacji wynika, iż ich obciążalność w trybie ciągłym wynosi 80 A (najrozsądniej będzie zakładać, że owa wartość dotyczy temperatury obudowy 25 °C). MOSFET-y te w pojedynczej obudowie łączą tranzystory high-side i low-side, a także sterownik. Jest ich łącznie 14 dla rdzeni oraz dwa dla SOC.

Pamięć RAM montujemy w czterech slotach, które obsługują moduły o taktowaniu do 8200 MHz oraz pojemności wynoszącej maksymalnie 64 GB (na slot). W tej części płyty odnajdziecie także 24-pinową wtyczkę ATX, parę 8-pinowych EPS, diagnostyczne diody LED (CPU/DRAM/VGA/BOOT), wyprowadzenie USB 3.2 Gen 2 (Type-C) oraz złącza dla paska LED z ARGB ("JARGB_V2_3"). Ponadto jest slot M.2 z radiatorem, który wspiera wyłącznie nośniki typu PCIe (do 5.0) i jest podłączony do procesora.

Wśród złączy kart rozszerzeń wyróżnić można dwa sloty PCIe x16 (elektrycznie x16/x4) oraz pojedynczy PCIe x1. Pierwszy x16 jest zgodny ze standardem PCIe 5.0, z racji obsługi przez CPU, a pozostałe, podłączone do chipsetu, są w wersji odpowiednio 4.0 oraz 3.0. W tej okolicy znajdują się też dwa następne złącza M.2, znów uzbrojone w dodatkowy radiator. Oba wspierają dyski PCIe (do 4.0), są podpięte po jednym do CPU oraz chipsetu, a ich użycie nie wiąże się z żadnymi obostrzeniami.

Na dole widzimy dodatkowe zasilanie GPU (8-pin), złącze HD Audio, dwa wyprowadzenia USB 2.0 i jedno USB 3.2 Gen 1. A po prawej stronie umieszczono cztery porty SATA, wszystkie równolegle do PCB, co ułatwia prowadzenie kabli i pozwala na bezproblemowy montaż długich kart graficznych. Kość BIOS-u jest pojedyncza i wlutowana, ale w razie awarii pomoże Flash BIOS (szczegóły niżej). Warto także zwrócić uwagę na złącza "JRGB1", "JARGB_V2_1" i "JARGB_V2_2" do których podepniecie kolejne paski LED z (A)RGB. A wracając jeszcze do SATA, wszystkie porty są obsługiwane przez dodatkowy kontroler ASMedia ASM1064.

Odrobina uwagi należy się również zintegrowanej karcie dźwiękowej. MSI zastosowało tutaj topowy kodek Realtek ALC4080, który od debiutu Rocket Lake zaczął pojawiać się w nowych płytach głównych ze średniej oraz wyższej półki. Dodatkowym wsparciem są kondensatory elektrolitycznie produkcji Chemi-Con, choć brakuje wzmacniacza słuchawkowego, na który MSI się nie zdecydowało. Jakość dźwięku jest naprawdę przyzwoita, oczywiście jak na zintegrowane audio, ale rezultatów testu RMAA nie mogę pokazać z uwagi na skromny pakiet złączy audio.

Panel I/O jest dodatkowo obudowany z użyciem metalowej osłony, a poza tym producent postanowił zintegrować maskownicę. Co ważne, umieszczono na nim przycisk Clear CMOS i do aktywacji Flash BIOS. Aby wykorzystać tę ostatnią technologię i wgrać UEFI po nieudanym flashowaniu albo nawet bez procesora i/lub pamięci RAM, należy umieścić pamięć USB z odpowiednim plikiem w oznaczonym porcie USB oraz go wcisnąć. Jeśli chodzi o porty, do Waszej dyspozycji oddano:

• jeden HDMI,
• cztery USB 2.0, dwa USB 3.2 Gen 1, trzy USB 3.2 Gen 2 (w tym jeden Type-C) i jeden USB 3.2 Gen 2x2 Type-C, kontrolowane przez procesor oraz chipset,
• jeden RJ-45, realizowany przez zintegrowaną kartę sieciową Realtek RTL8126,
• dwa służące do podłączenia dołączonej anteny Wi-Fi 802.11 a/b/g/n/ac/ax/be,
• wejście mikrofonu i wyjście liniowe karty dźwiękowej wraz z cyfrowym S/PDIF.

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: UEFI

MSI swego czasu chwaliło się, że jako pierwsza firma na świecie wprowadziła UEFI do swoich płyt głównych - nie inaczej jest dla MAG B850 TOMAHAWK WIFI. Dzięki wykorzystanemu oprogramowaniu obsługa jest intuicyjna, a dotarcie do interesujących opcji nie powinno zabrać dużej ilości czasu. Sam interfejs potrafi pracować zarówno w zapewniającym dostęp do podstawowych ustawień trybie EZ Mode, jak i zaawansowanym Advanced. Dodatkowa funkcjonalność opiera się na tworzeniu profili użytkownika, zawierających komplet ustawień, flashowaniu nowych wersji firmware czy zapisywaniu zrzutów ekranowych do pamięci masowej. To by było na tyle w kwestii opisowej, czas zatem na prezentację UEFI, gdzie zobaczycie odświeżony interfejs graficzny. Przeglądając zrzuty, zwróćcie uwagę na opcje "PBO BCLK Booster" i "High-Efficiency Mode", do których jeszcze wrócę.

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: metodologia

Testy modelu MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI wykonano przy domyślnych zegarach większości komponentów. Jedyna modyfikacja to ustawienie pamięci na DDR5-6000 CL 30, za to z dezaktywacji usług takich jak Turbo oraz Cool'n'Quiet zrezygnowałem, wychodząc z założenia, że jeśli w danym modelu któraś z nich działa niepoprawnie, należy ten fakt ujawnić.

Wszystkie testy wykonałem na platformie z Windows 11 64-bit 23H2, sterownikami GeForce Game Ready 552.22, w trakcie rzeczywistej rozgrywki. Do zmierzenia liczby klatek posłużył program Fraps w wersji 3.5.99, za to wyniki zaprezentowane na wykresach są średnią arytmetyczną z trzech przebiegów. Z kolei rozdzielczość zegara czasu rzeczywistego wymusiłem na sztywną wartość 0,5 ms. Zainteresowanym tematem odsyłam do felietonu na temat testowania CPU w grach.

Testy podkręcania polegały na znalezieniu maksymalnego stabilnego taktowania CPU, IF oraz RAM. Napięcia były ustawione na następujących poziomach:

• CPU Core Voltage – 1,3 V,
• CPU SOC Voltage – 1,3 V
• CPU VDDIO / MC Voltage – 1,3-1,35 V.

Parametr CPU Load-line Calibration dobierałem tak, by woltaż (odczyt za pomocą HWiNFO64 w wersji 8.41-5905) był pod obciążeniem jak najbliżej 1,25 V, a więc założony jest lekki spadek napięcia, aby zminimalizować zjawisko tzw. przestrzału (ang. overshoot) przy spadku obciążenia. Moduły DDR5 pracowały z timingami CL 34-44-44-84 i były zasilane napięciem 1,4 V.

Platforma testowa

	AMD Ryzen 9 9900X
	Patriot Viper Venom RGB 2x16 GB DDR5-7400 CL36
	ASUS ROG STRIX GeForce RTX 4080 OC
	Patriot Viper VP4100 1 TB
	SilentiumPC Supremo M1 Platinum 700 W
	Antec Twelve Hundred V3
	MSI MEG CORELIQUID S360

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: osiągi SATA

Weryfikację osiągów kontrolerów rozpoczynamy od portów SATA 6 Gb/s. Pomiary odbywają się z wykorzystaniem popularnej aplikacji CrystalDiskMark, często używanej do porównywania wydajności nośników. Testy te obejmują odczyt sekwencyjny oraz dla próbki rozmiaru 4K - dla różnych wariantów kolejek oraz wątków. Nośnik używany w tej grupie pomiarów to Silicon Power Velox V70 o pojemności 240 GB (MLC Intel 25 nm).

Uwaga: Na podstawkach AM4 oraz AM5 w zasadzie każdy port poszczególnych interfejsów, takich jak SATA, M.2 oraz USB, może być podłączony zarówno do procesora, jak i chipsetu. Wynika to z faktu, że CPU serii Ryzen mają na pokładzie stosowne kontrolery, ergo w zasadzie mogą funkcjonować samodzielnie, bez mostka południowego (chociaż takiego zestawienia producenci płyt nam nie zaserwowali, przynajmniej dla komputerów stacjonarnych). Dlatego też, jeżeli na danej konstrukcji miałem opcję skorzystania z portów danego interfejsu zarówno w wydaniu obsługiwanym przez procesor, jak i chipset, pomiary przeprowadzałem dla obu opcji. Stosowne oznaczenia macie przypisane do słupków, tj. model procesora lub mostka południowego. Odnośnie tego, które porty obsługiwane są przez jakie kontrolery, odsyłam do strony poświęconej budowie.

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: osiągi M.2

Następne w kolejności są sloty M.2. Pomiary niezmiennie odbywają się z wykorzystaniem popularnego programu CrystalDiskMark, często używanego do porównywania wydajności nośników. Testy obejmują odczyt sekwencyjny oraz dla próbki rozmiaru 4K - dla różnych wariantów kolejek oraz wątków. Dysk używany w tej grupie pomiarów to Corsair MP600 PRO XT w wariancie 1 TB (3D TLC).

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: osiągi USB

Następnym obszarem testów są porty USB 3.0 (według obecnej nomenklatury powinniśmy pisać USB 3.2 Gen 1). Tak jak poprzednio, pomiary te wykonywane są z użyciem programu CrystalDiskMark, typowo wykorzystywanego do porównywania wydajności dysków. Testy obejmują odczyt sekwencyjny i dla próbki 4K, dla różnych wariantów kolejek i wątków. Używany nośnik to ADATA Elite SE880 w wersji 1 TB.

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: osiągi USB, cd.

Na koniec zostały osiągi USB 3.2 Gen 2 i Gen 2x2 (przepustowość odpowiednio 10 i 20 Gb/s). Pomiary ponownie odbywają się z użyciem aplikacji CrystalDiskMark, często wykorzystywanej do porównywania wydajności dysków. Testy obejmują odczyt sekwencyjny i dla próbki rozmiaru 4K - dla różnych wariantów kolejek i wątków. Nośnikiem jest ADATA Elite SE880 w wersji 1 TB.

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: osiągi CPU

Blender

GCC

Monkey's Audio

Far Cry 6

STAR WARS Jedi: Ocalały

Starfield

Test MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI: podkręcanie

Procesor

Pamięć RAM

Warunki testu temperatur MSI MAG B850 TOMAHAWK

Na potrzeby testów temperatur pomocniczo wykorzystuję pirometr Voltcraft IR 800-20D, o zakresie pomiarowym od -50 do 800 °C. W każdym wypadku wykonywane są maksymalnie dwa pomiary, tzn. jeden dla wbudowanego czujnika (o ile takowy istnieje), zaś drugi na rewersie laminatu – w okolicy MOSFET-ów, z użyciem wspomnianego urządzenia. W tym drugim przypadku za każdym razem staram się odnaleźć możliwie gorący punkt - to on ląduje na wykresach. Testy przeprowadzane są przy procesorze przetaktowanym do 5400 MHz (albo mniej, jeżeli któraś z płyt będzie niedomagać), czemu towarzyszy napięcie rdzeni równe 1,3 V. Obciążenie generowane jest przez 30-minutowy rendering sceny Barbershop w aplikacji Blender. Poza tym pod wykresami odnajdziecie zdjęcie rewersu PCB w podczerwieni, wykonane z wykorzystaniem kamery termowizyjnej InfiRay P2 Pro.

Rewers laminatu płyty głównej

Wbudowany czujnik

Warunki testu poboru prądu MAG B850 TOMAHAWK

Do sprawdzenia zużycia energii płyty MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI użyto watomierz Voltcraft Energy Logger 4000F, charakteryzujący się klasą dokładności na poziomie ±1% oraz pracą w trybie True RMS. Ta ostatnia cecha umożliwia pomiar rzeczywistej wartości skutecznej, faktycznie pobieranej przez sprzęt, a nie średniej podawanej przez tanie mierniki. Napięcie w sieci elektrycznej to oczywiście 230 V, a częstotliwość 50 Hz. Wszelkie wartości na wykresach odnoszą się do kompletnej platformy testowej.

Obciążenie generowane było przez rendering sceny Barbershop w aplikacji Blender, z kolei w spoczynku przez 10 minut wyświetlany był tylko pulpit. Ze względu na wysoką klasę sprzętu pomiarowego, w obu wypadkach wahania wskazań okazały się minimalne, nieprzekraczające kilku watów. Dlatego jako odczyt właściwy przyjmuję wartość najczęściej pojawiającą się na wyświetlaczu watomierza.

Spoczynek

Obciążenie

Warunki testu czasu bootowania B850 TOMAHAWK

Próba polegała na pomiarze czasu, który upływa od włączenia komputera do momentu rozpoczęcia wczytywania systemu operacyjnego. Czasu bootowania nie należy więc mylić z sumarycznym czasem uruchamiania maszyny, który jest odpowiednio dłuższy. Pomiar powtarzany był trzykrotnie, a na koniec wyciągana średnia arytmetyczna z dokładnością do sekundy.

PBO BCLK i High-Efficiency Mode: wydajność w grach

Wspomniane wcześniej opcje "PBO BCLK Booster" i "High-Efficiency Mode" to narzędzia MSI do automatycznego podnoszenia wydajności procesora. Pierwsze z nich podbija zegar bazowy (tzw. BCLK) do 104 MHz ("Booster 1") lub 105 MHz ("Booster 2"), dodatkowo podnosząc limity mocy. Druga optymalizuje timingi RAM dalszych rzędów, a kolejne profile, tj. "Relax", "Balance" oraz "Tighter", stopniowo zwiększają liczbę zmienianych opóźnień. Z kolei ostatni, o nazwie "Tightest", modyfikuje te same timingi co "Tighter", choć bardziej agresywnie, dlatego w testach użyto "Tighter", gdyż pakiet "Tightest" co prawda powinien działać na każdym zestawie RAM na kościach Hynix, ale jednak dla chipów M-die 16 Gb może być trochę na limicie. A ustawienia wyjściowe to wczytany profil EXPO z nastawami 6000 MHz CL 30, bez żadnej ręcznej optymalizacji, którą zawsze aplikuję dla standardowych testów.

Far Cry 6

STAR WARS Jedi: Ocalały

Starfield

Opinia i ocena

Płyta MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI bez zarzutu wypadła w testach kontrolerów, w grach oraz aplikacjach. Ale zatrzymując się na chwilę przy portach SATA, warto podkreślić, że co prawda kontroler od ASMedia zapewnia ich osiągi równe natywnym z chipsetu, ale łączy się z mostkiem jedną linią PCIe 3.0, co oznacza przepustowość 1 GB/s. Oznacza to, że jeżeli zamontujecie kilka dysków SATA oraz będziecie odczytywać/zapisywać wszystkie naraz, to łączne pasmo będzie ograniczone przez pojedynczą linię PCIe 3.0. W dobie dominacji nośników M.2 raczej nie ma to istotnego znaczenia, choć warto o tym wspomnieć. Idąc dalej, omawiany model nienagannie poradził sobie także podczas podkręcania, dobijając do maksimum potencjału użytej sztuki Ryzena 9 9900X w kwestii zegarów CPU i RAM - 6400 MHz synchronicznie i 8200 MHz asynchronicznie. Temperatury sekcji zasilania są niskie, choć nie aż tak niskie jak w przypadku wcześniej testowanych konstrukcji, a zużycie energii w spoczynku jest jednym z najskromniejszych w stawce, co jest zasługą m.in. braku prądożernego kontrolera USB4. Jednak czas bootowania mógłby być krótszy, gdyż to kolejna płyta od MSI, która startuje dość wolno.

Odnośnie funkcji "PBO BCLK Booster" oraz "High-Efficiency Mode", jak pokazały testy, zapewniają one mierzalny, choć dość skromny przyrost wydajności. Ale włączając obie, jesteśmy w stanie podnieść osiągi CPU o ok. 6-7%, czyli dla osób, które nie są zainteresowane ręczną optymalizacją ustawień, to sensowna alternatywa. Choć warto pamiętać, że "PBO BCLK Booster" podnosi również limity mocy CPU, co pomaga w wielowątkowych programach, jednak niekoniecznie musi być bezpieczne, wszak co chwilę możemy przeczytać o następnym spalonym Ryzenie (głównie dotyczy to Ryzen 7 9800X3D). Dlatego pamiętajcie, że włączacie tę opcję na własne ryzyko (co dotyczy oczywiście także każdej innej formy podkręcania). Jednocześnie należy dodać, że "PBO BCLK Booster" bazuje na zewnętrznym generatorze zegara zamontowanym na laminacie płyty, który może być przydatny również w innych sytuacjach, np. do overclockingu procesora z zablokowanym mnożnikiem jak Ryzen 7 7800X3D.

MAG B850 TOMAHAWK WIFI to dobry wybór dla osób, które szukają płyty głównej o klasycznej stylistyce, bogatej specyfikacji, wysokiej ergonomii i z dobrze dopracowanym BIOS-em.

 Test wydajności Ryzenów w grach bez SMT – cz. 1, modele 6- oraz 12-rdzeniowe

Pozostałe aspekty i ocena końcowa testowanej płyty

Wyposażenie fabryczne, zgodnie z obecnymi standardami, jest skromne, jednak wystarczające. A na specyfikację płyty nie można narzekać, jako że dostajemy PCIe 5.0 dla karty graficznej oraz dysku M.2, trzy złącza M.2, Wi-Fi 7 oraz LAN 5 Gb/s, solidne zintegrowane audio na kodeku ALC4080, a także kilka szybkich portów USB (choć bez USB4). Przy czym, podobnie jak dla innych nowych płyt, pakiet złącz audio na tylnym panelu jest bardzo skromny, obejmując jedynie wyjście słuchawkowe, wyjście cyfrowe oraz wejście mikrofonu. Odnośnie rozplanowania PCB, jest bardzo dobre, choć względem wcześniej recenzowanej MAG X870 TOMAHAWK WIFI, zabrakło wyświetlacza kodów POST, co w tej półce cenowej jest standardem (rywale z tego segmentu też go nie mają). Do zalet zaliczam także dobrze dopracowany BIOS, nienaganną kontrolę nad wentylatorami, możliwość awaryjnego wgrania BIOS-u i niemalże całkowicie beznarzędziową obsługę. Rozwiązania, które pozwalają wyjąć kartę graficzną i zamontować bądź wymontować dysk M.2 bez użycia śrubokręta, zaliczają się do pakietu EZ DIY, dzięki któremu płyta ma także m.in. przycisk do resetowania BIOS-u na panelu I/O i opisy złączy M.2 na laminacie, które pokazują, czy dany slot jest podłączony do CPU, czy do chipsetu.

Jeżeli chodzi o cenę, jak pisałem wcześniej, to dość świeży produkt, co wpływa na koszt zakupu. W efekcie, płyty innych firm o zbliżonej specyfikacji można kupić trochę taniej, o około 90-130 zł. Ale MAG B850 TOMAHAWK WIFI względem alternatyw ma zaletę w postaci LAN 5 Gb/s, gdzie konkurencja ma kartę o szybkości 2,5 Gb/s (na ile to istotne, zostawiam do indywidualnej oceny). Tak czy inaczej, cena już teraz nie jest zła, jednakże powinna jeszcze trochę spaść, jako że plasuje testowaną płytę bardzo blisko analogicznego modelu z dopiskiem "MAX" w nazwie, który ma dodatkowy, czwarty slot M.2, bądź MPG B850 EDGE TI WIFI, który dorzuca jeszcze wyświetlacz kodów POST. Reasumując, ocena końcowa to 8/10 i wyróżnienie rekomendacja. To dobry wybór dla osób, które szukają płyty o klasycznej stylistyce, bogatej specyfikacji, wysokiej ergonomii i z dobrze dopracowanym BIOS-em. Jest to bezsprzecznie udany produkt, a jego opłacalność wraz z upływem czasu zapewne jeszcze się poprawi.

 

MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI

MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI - opinia

MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI - plusy

• PCIe 5.0 dla GPU oraz dysku NVMe
• Brak współdzielenia linii PCIe, w tym linii karty graficznej
• Dobre zintegrowane audio
• Dwie karty sieciowe (LAN 5 Gb/s i Wi-Fi 7)
• Niski pobór prądu w spoczynku
• Poprawne wyniki testów rzeczywistych
• Zewnętrzny generator zegara bazowego
• Wysokie możliwości podkręcania pamięci RAM
• Mocna sekcja zasilania z dobrze działającym LLC (niskie temperatury oraz dobre OC)
• Elegancki wygląd płyty bez podświetlenia LED
• Niemal całkowicie beznarzędziowa obsługa płyty
• Funkcje w BIOS-ie automatycznie podnoszące wydajność procesora
• Dobrze dopracowany BIOS i możliwość wgrania firmware bez zamontowanego CPU/RAM
• PWM/DC dla wszystkich złączy wentylatorów oraz nienagannie działający tryb półpasywny

MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI - minusy

• Mocno okrojone złącza audio
• Cztery porty SATA mogą być liczbą niewystarczającą dla niektórych
• Dość długi czas uruchamiania
• Wszystkie porty SATA podłączone do jednego zewnętrznego kontrolera

Cena MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI (na dzień publikacji): od ok. 820 zł

Gwarancja: 36 miesięcy

MSI MAG B850 TOMAHAWK WIFI kupisz w sklepie Morele

 

Sprzęt do testów dostarczyło: